Digital Direct Democracy
   
e-mail
-
-
 
- -
  - |
 
     
-  

,

 

Απσπασμα απ το βιβλο:

 “Η αρχαα Ελληνικ Δημοκρατα και η σημασα της για μας σμερα”

Κορνλιος Καστοριδης,

Εκδσεις  ψιλον

Internet: http://keimena11.files.wordpress.com/2011/04/cebaceb1cf83cf84cebfcf81ceb9ceb1ceb4ceb7cf83-ceb7-ceb1cf81cf87ceb1ceb9ceb1-ceb5cebbcebbceb7cebdceb9cebaceb7-ceb4ceb7cebccebfcebacf81.pdf         

 

 

 Η αντιπροσπευση

Οι αρχαοι δεν γνωρζουν την υποκριτικ και απατηλ ννοια της αντιπροσωπεας του λαο, πως δεν την γνωρζουν και οι μεγλοι φιλσοφοι συμπεριλαμβανομνου και του Ρουσσ. Για τους αρχαους, το ζτημα δεν μπαινε καν, ο δε λγος εναι εμφανς. Απ την στιγμ κατ την οποα, αμετκλητα και για ορισμνο χρονικ διστημα (π.χ. πντε χρνια), αναθτει κανες την εξουσα σε ορισμνους ανθρπους, χει μνος του αλλοτριωθε πολιτικ. Ο Ρουσσ γραφε για τους γγλους (γιατ ττε η Αγγλα μνο εχε κοινοβολιο): Οι γγλοι νομζουν τι εναι ελεθεροι μα μρα στα πντε χρνια. Στο σημεο αυτ ο Ρουσσ εναι, ββαια, ενδοτικς, διτι, φυσικ, οτε μια μρα στα πντε χρνια δεν εναι ελεθεροι: αυτ που σκφτεται κανες, οι επιλογς που κνει αυτ τη μρα χουν δη καθοριστε (και πολ περισστερο στη σημεριν εποχ) απ τα προηγομενα πντε χρνια: απ τον εκλογικ νμο, απ τα υπρχοντα κμματα, τους υποψηφους κλπ.

Υπρχει, στο σημεο αυτ, μια βασικ πολιτικ αλλοτρωση, που οι αρχαοι δεν εχαν καν αντιμετωπσει ως πολιτικ δυναττητα, δεδομνου τι θεωροσαν πως κανες δεν μπορε να αντιπροσωπεσει τον πολτη στην Εκλησα του Δμου. Μ' λλα λγια, δεν υπρχε αυτ η θεολογικ ιδα σμφωνα με την οποα η κυραρχη υπσταση του λαο, μετ απ μια μυστηριδη χημικ διαδικασα, συμπυκννεται μια Κυριακ και, μσω επιφοιτσεως, βρσκει σκνωμα σε 300 ανθρπους, οι οποοι την διατηρον και την μεταφρουν ενσαρκνοντς την για πντε χρνια μχρι, να ξαναδιαλυθε μσα στον λα που την ξανασυμπυκννει και την μεταφρει στους 300 κ.ο.κ.


 Οι εκλογς

Το δετερο χαρακτηριστικ μπορε να φανε παραδοξολογα και σως ερεθσει μερικος -τσο το καλτερο λλωστε. Για τους αρχαους, η αρχ και η ιδα της δημοκρατας δεν εναι καθλου αυτ που νομζουμε εμες σμερα, δηλαδ οι εκλογς.

Εναι η ψφος, βεβαως, (ψφιζαν, ναι χι, για τα διφορα θματα). Δεν θεωροσαν μως τι οι ρχοντες εκλγονται. εκτς απ ορισμνες εξαιρσεις, στις οποες δη αναφρθηκα, οι ρχοντες αναδεικνονται με κλρο. Απ τον Ηρδοτο μχρι και τον Αριστοτλη, θεωροσαν (και εφιστ την προσοχ στο σημεο αυτ) τι οι εκλογς εναι θεσμς αριστοκρατικς. Κι αν το καλοσκεφτε κανες, το πργμα εναι προφανς. Εκλγει κανες αυτος που θεωρε ριστους, εν, ταυτχρονα, κθε υποψφιος προσπαθε να πεσει τους εκλογες τι εναι ριστος. Ββαια η λξη ριστος χει διπλ σημασα (την σημασα της καταγωγς και της εγγενος αξας του ατμου). Αλλ για τους αρχαους, η εκλογ εναι, κατ κριο λγο, αρχ αριστοκρατικ.

Στο σημεο αυτ υπεισρχεται και να λλο κεφαλαιδες θμα, το θμα της αρμοδιτητας. Για την αρχαα ελληνικ αντληψη, δεν υπρχουν αρμδιοι στον πολιτικ τομα· η γνμη λων βαρανει το διο. Δεν υπρχει επιστμη τχνη -με την αρχαα ελληνικ ννοια του ρου- των πολιτικν πραγμτων, η γνση της οποας να επιτρπει στους κατχους της να θεωρονται καλτεροι ως κυβερνται. Στα πεδα που αναμφισβτητα απαιτεται τχνη ειδικς γνσεις, οι Αθηναοι διεξγουν εκλογς. Εκλγουν, π.χ., κθε χρνο δκα στρατηγος σε στρατιωτικ αξιματα. Σ' αυτ το πεδο μπανει πργματι ζτημα επιλογς του αρστου, ο οποος και διακρνεται απ' τι χει δη κνει, απ' λη του την συμπεριφορ κλπ. Δεδομνης ββαια της σημασας που εχε ττε ο πλεμος, οι στρατηγο παζουν, κατ κποιο τρπο, πολιτικ ρλο.

Σημασα, μως, χει η αρχαα ελληνικ αντληψη, σμφωνα με την οποα, ζτημα αναδεξεως με εκλογ μπανει μνο που υπρχει τεχνικ αρμοδιτητα, οπτε και χει νημα να διαλξει κανες τον καλτερο τεχντη.

Εμφανζεται, επομνως, το ερτημα: Ποιος εναι ο αρμδιος να διαλξει τον καλτερο τεχντη; Εναι καταπληκτικ τι, τσο για την κοιν γνμη των πολιτν, σο και για τον πιο αντιδραστικ και κατ' εξοχν αντιδημοκρατικ φιλσοφο, δηλαδ τον Πλτωνα, η απντηση σ' αυτ το ερτημα, που διαρκς επανρχεται εναι η δια: Ο αρμδιος να διαλξει τον καλτερο τεχντη δεν εναι νας λλος τεχντης αλλ αυτς που χρησιμοποιε το προν της εργασας του. Ο καβαλρης εναι ο αρμδιος να εκφρει γνμη για τον καλτερο πεταλωτ σαμαρτζ και χι νας λλος πεταλωτς. Συνεπς, αυτς που ενδεκνυται να διαλξει τον καλτερο πολιτικ, εναι αυτς που χρησιμοποιε τις πολιτικς του ικαντητες, δηλαδ ο λας. Κρνοντας απ το αποτλεσμα, δηλαδ τις επιλογς που κνανε οι Αθηναο, καταλαβανει κανες τι κποιο δκο υπρχει στην ιδα αυτ. Διλεξαν ανθρπους σαν τον Θεμιστoκλ και τον Περικλ, βρβευσαν τραγωδες σαν την Αντιγνη κλπ.

 Το κρτος

Το τρτο σημεο που πρπει να θιγε εναι η περφημη ννοια του κρτους. Η αρχαα ελληνικ πλις δεν μπορε να ονομασθε κρτος με την ννοια που χει ο ρος αυτς σμερα, δηλαδ την ννοια ενς μηχανισμο ανεξρτητου και ξχωρου απ την κοινωνα. Η αρχαα ελληνικ κοιντητα εναι πλις, πολιτεα και χι κρτος. ταν οι Νεολληνες, με την βοθεια των προσττιδων δυνμεων και των Βαυαρν, φτιαξαν το σγχρονο ελληνικ κρτος, πρανε τη λξη αυτ απ τα αρχαα ελληνικ που δηλνει, απλς και ορθτατα, την ωμ βα.

Οι ξνοι φιλλογοι, και ιδως οι Γερμανο, μεταφρζοντας την Πολιτεα του Πλτωνα με τον ττλο Der Staat, δημιουργον τερστια παρεξγηση. Τον Σεπτμβριο του '39 οι Waffen-SS εδημοσευσαν μια γερμανικ μετφραση του Επιταφου του Περικλ, του υψηλτερου δημοκρατικο κειμνου που χει ποτ γραφτε. Στην μετφραση αυτ, η αντικατσταση της λξεως «πλις» απ τη λξη «Κρτος» αρκε για να γνει το κεμενο περπου ναζιστικ. Λει ο Περικλς: «οι νθρωποι αυτο θυσασαν τον εαυτ τους για την πλη». Τι εναι η πλις; Σμφωνα με τον Θουκυδδη: «ἄνδρες γρ πλις», πλις εναι οι Αθηναοι. Επομνως η φρση του Περικλ σημανει τι οι νθρωποι θυσασαν τον εαυτ τους για τους λλους, για τα υπλοιπα μλη της κοιντητας. Αυτ στα γερμανικ αποδδεται με το: «θυσασαν τον εαυτ τους για το κρτος».

Το διο και με το περφημο βιβλο του Αριστοτλη που ανακαλφθηκε τον ΧΙΧ αι. την Ἀθηναων Πολιτεα. Καθηγητς πανεπιστημου, ελληνιστς που ξρουν ελληνικ εκατ φορς καλτερα απ μνα, μεταφρζουν : Η Πολιτεα των Αθηνν, λθος στοιχειδες, για το οποο θα πρεπε να απορρπτεται πρωτοετς φοιτητς και το οποο οφελεται, φυσικ, σε προβολ σχημτων της εποχς των μεταφραστν. Για τους αρχαους λληνες δεν υπρχει Πολιτεα των Αθηνν. Αθναι εναι γεωγραφικ κφραση. Η πλη εναι οι Αθηναοι. Ἄνδρες γρ πλις. Ο Θουκυδδης δεν μιλει ποτ για Αθνα και για οποιαδποτε λλη πλη. ταν πρκειται για την πλη λει: οι Αθηναοι, οι Κορνθιοι, οι Μυτιληναοι. Λει: Αθνα, Κρινθος κλπ. ταν πρκειται για τον τπο. Η πλις δεν εναι γεωγραφικς προσδιορισμς. Πριν απ τη ναυμαχα της Σαλαμνος, απελπισμνος ο Θεμιστοκλς γιατ οι υπλοιποι λληνες δεν δχονται τα επιχειρματ του να δοθε η μχη στο μρος αυτ απειλε λγοντας: εμες (που χουμε τα περισστερα καρβια) θα φγουμε και θα φτιξουμε μια λλη πλη αλλο, στην Ιταλα. Με αυτ εννοε τι η Αθνα θα εναι εκε πρα, τι η Αθνα εναι εκε που εναι οι Αθηναοι και χι οι Αθηναοι εκε που εναι η Αθνα. Κι μως, νας Θες ξρει αν οι Αθηναοι ταν συνδεδεμνοι με την γη τους. Θεωροσαν τους εαυτος τους ως τους μνους αυτχθονες λληνες, θεωροσαν τι εχανε φυτρσει μσα απ τη γη. Η εδαφικ αντληψη της πολιτικς κοιντητας εναι σγχρονη αντληψη. Αρχζει στους ρωμακος χρνους και κορυφνεται με την φεουδαρχα.

Θα σταματσω εδ, αν και θα εχα πολλ να προσθσω. Θα προσπαθσω μνο, συνοψζοντς τους σε λγες φρσεις, να κνω σαφστερους τους λγους για τους οποους λα αυτ διατηρον μια εξαιρετικ επικαιρτητα.

Θα υπενθυμσω τι κθε φορ που ξεκνησε να πραγματικ δημοκρατικ πολιτικ κνημα στους τελευταους αινες -κι αυτ ισχει κατ' εξοχν για τις αρχς του εργατικο κινματος- ξαναεφερε, ξαναεπινησε, ξαναδημιοργησε μερικς απ τις βασικς ιδες για τις οποες μιλσαμε σμερα.

Η ιδα της μεσης δημοκρατας βρσκεται σαφς στην αμερικανικ επανσταση του 1776. Τα Town Hall Meetings, δηλαδ οι συνελεσεις λων των πολιτν, οι οποοι αποφασζουν απ κοινο για την συμμετοχ στον πλεμο εναντον των γγλων, για τους φρους, για το Σνταγμα της Πολιτεας της Ομοσπονδας, χουν τερστια σημασα. Ακμα και σμερα, ο θεσμς αυτς διατηρε μια κποια ζωτικτητα στην σγχρονη Αμερικ, με την μορφ της μεσης συμμετοχς των πολιτν στις αποφσεις των τοπικν μονδων αυτοδιοκησης.

Πολ περισστερο συναντ κανες το στοιχεο αυτ στους κανονισμος που θσμισαν τα αγγλικ συνδικτα τα πρτα πενντα εξντα χρνια της υπρξεως τους. Τα μλη των συνδικτων κατελμβαναν εκ περιτροπς λες τις υπεθυνες θσεις. χι μνο δεν υπρχαν μνιμοι αρχηγο -τους οποους αργτερα πολ σωστ ονομζουμε γραφειοκρτες των συνδικτων- αλλ δεν υπρχαν καν εκλεγμενοι. Οι επικεφαλς θτευαν εκ περιτροπς.

Ας σημειωθε τι ο Λνιν, σ' να απ' τα νεανικ του ργα, χαρακτηρζει αυτ τον τρπο οργνωσης σαν πρωτγονη δημοκρατα. Στη συνχεια, στο Κρτος και Επανσταση, που υπεραμνεται τρπον τιν της αμσου δημοκρατας, τον αποκαλε, ακριβς, μεση δημοκρατα και τον επαινε. Η τρτη φση του δρματος εναι, φυσικ, αυτ που κανε ο διος μετ απ τον Οκτβρη, που οτε μεση, οτε αντιπροσωπευτικ δημοκρατα υπρχει· αλλ αυτ ββαια εναι μια λλη ιστορα.

Δετερο στοιχεο: η ανακληττητα. Η ανακληττητα των υπευθνων ταν νας απ τους θεσμος της Κομμονας του Παρισιο -για τον οποο και την επανεσε ο Μαρξ. Αυτ σημανει τι κθε υπεθυνος εναι ανακλητς διαρκς απ' αυτος που τον εξλεξαν, ασχτως τακτν προθεσμιν εκλογς κλπ.
Την ανακληττητα την συναντμε επσης στην αρχ της εκλογς των αντιπροσπων στα πραγματικ σοβιτ, πριν να υποδουλωθον τελεως στο Κμμα. σχυσε και στα εργατικ συμβολια στη Ιταλα και στην Γερμανα το '20-'21, πως και στην Ουγγαρα το '56.

Τλος, αν και δεν χρειζεται καν να το υπενθυμσω, η αυτοκυβρνηση, δηλαδ η κατργηση της αντινομας μεταξ κρτους-ανεξρτητου μηχανισμο αφ' ενς και κοινωνας αφ' ετρου, με την αναδημιουργα μιας πραγματικς πολιτικς κοιντητας, μιας κοινωνικς ομδας που εναι ικαν να αυτοκυβερνται, που δεν χει ανγκη απ να εξωτερικ μηχανισμ εξειδικευμνο και επιφορτισμνο με το ργο αυτ, ταν και παραμνει νας απ τους κεντρικος σκοπος κθε κινματος που επιδικει μια ριζικ αναμρφωση της σημερινς κοινωνας προς την κατεθυνση μιας αυτνομης κοινωνας μσα στην οποα να ζουν αυτνομα οι νθρωποι".

 

 

-Σχλια

/ (θα πρπει να κνετε login για να αναρτσετε νο σχλιο)

-

 

 

2009-2012 ALL ABOUT WEB ( , Web development, )