Digital Direct Democracy
   
e-mail
-
-
 
- -
  - |
 
     
-  

 

Τα πργματα συνθως εξελσσονται σε μκος χρνου και τσι δεν γνονται γκαιρα αντιληπτ, αν κανες κρνει μνον απ τα αποτελσματα παραγνωρζοντας τα ατια και εν τλει τη σχση αιτου – αποτελσματος που υπρχει σε λο το γγνεσθαι. Αυτ χει σαν αποτλεσμα οι νθρωποι να αιφνιδιζονται απ τα αποτελσματα της αδρνεις τους σχετικ με την κατανηση των αιτων. Ποια εναι αυτ η αποδμηση των Ιδεν στην ανθρπινη ζω; Εκφρζεται με πλθος τρπων, πως ενδεικτικ:

1) Το τι συνθως ο πολτης (κθε χρας) δεν κατανοε τι πσω απ κθε ελευθερα του και δικαωμ του βρσκεται μια μεγλη Ιδα, σαν θεμελιδης παρρμηση της ανθρπινης φσης, πραν του τι η καθιρωση της λειτουργας των μεγλων ιδεν υπρξε αποτλεσμα συγκροσεων απ την αρχαα εποχ, που δεχνουν την μεζονα διαπλη της οποας αντικεμενο ταν η εφαρμογ κποιων προτπων-ιδεν, ακμη και αν δεν αναγνωριζταν ως ττοια. Οι ιδες εκλαμβνονται μνον ως εργαλεα για την ικανοποηση επιθυμιν που τα καταργε κανες ποτε θλει χοντας απλυτη εξουσα επνω τους.

2) Η πολιτικ που υπρξε το κριο (αλλ χι το μνο) πεδο των ιδεν - πλην της θρησκεας που δσποσε στην προηγομενη περοδο - ασκθηκε με ττοιο ανεθυνο και ατομιστικ τρπο που απαξιθηκε απ λους, πολιτικος και λαος, γιατ και οι λαο συμμετεχαν σε αυτ με τις πρξεις και παραλεψεις τους.

Η υλικ ευημερα του δυτικο κσμου, με το κρτος πρνοιας και το εκολο κρδος που υπρχε για πολλος, αποτλεσε στην πραγματικτητα μα λθη – και φανεται πως εστοχα ο Βσμαρκ (και χι κποιος δημοκρτης) εχε θεμελισει στην πρξη το κοινωνικ κρτος με σκοπ να αποφγει τις εξεγρσεις. Αυτ δεν απαξινει το κοινωνικ κρτος, αλλ το παρδειγμα χρησιμοποιεται για να ενισχσει την παροσα ποψη για το πς εξλαβαν οι νθρωποι το κοινωνικ κρτος: σαν να ταν το δικαωμ τους αδιαμφισβτητο και πως δεν χρειαζταν αυτο να κνουν τποτε, τι το κοινωνικ κρτος, σαν νας θεσμς, θα λειτουργοσε στη θση της δικς τους απουσας, ηθικς και πρακτικς, και πως η ουσα της συλλογικτητας ταν η εξασφλιση των ατομικν συμφερντων χωρς καμμα λλη προοπτικ. Ακριβς αυτ που προσδοκοσε ο Βσμαρκ.

Αυτ η σχετικ υλικ νεση, ιδιατερα τις τελευταες δεκαετες, απαξωσε τις ιδες και την δια τη σκψη ως χρηστες, γιατ στην πραγματικτητα αυτ που θελε ο μσος νθρωπος (αν και χι λοι) ταν η υλικ ευημερα και ο εφησυχασμς. Οι ιδες - ετε το θλουμε ετε χι - φρουν να φορτο ηθικς παρουσας και ευθνης, πργμα που αντιστρατεεται αυτ την επιθυμα για εφησυχασμ και αδρνεια. Ββαια οι περισστεροι πιστεουν πως οι ιδες εναι διανοητικ δημιουργματα του ανθρπου, αλλ αυτς εναι οραματικς και δεν βρσκονται ακριβς μσα στην προς το παρν επιτευγμνη εμβλεια του ανθρπου (ηθικ, συνειδησιακ, νοητικ, συναισθηματικ). Μπορομε να εικσουμε πως βρσκονται στις κρυμμνες δυναττητες του μλλοντος ως (ας μου επιτραπε η κφραση, μια και δεν υπρχουν κατλληλες λξεις) θεμελιδεις παρορμσεις του ανθρπου του ντος, εν ταυτχρονα υπρχουν και λλες πιο ζωικς, μσα σε μια δυσαρμονα αμφοτρων. Γι’ αυτ ο νθρωπος οφελει να τις αντιμετωπσει με κθε σνεση και ευπρπεια, γιατ οι ιδες εναι συναφες με τον αληθιν εαυτ. Η σνεση κατ τον Πλτωνα ταν η θεμελιωδστερη αρετ, και φυσικ δεν εννοοσε με τον ρο «σνεση» τη συμφεροντολογικ επιφλαξη.

Σμερα μως ξαφνικ το οικοδμημα του κοινωνικο κρτους καταρρει και λοι απορον και αγωνιον, αλλ παρ τατα ακμη περιμνουν να θαμα για σωτηρα, που και πλι ως σωτηρα θεωρεται η επαναφορ στην προηγομενη κατσταση και χι μια ριζικ συνειδησιακ αλλαγ που θα επαναδιευθετσει τους στχους της ζως και κατ συνπεια και το περιβλλον.

Ακμη μως και η συνεδηση εναι λξη «γνωστη» και μισητ, γιατ θυμζει εκενο τον αστθμητο, σχεδν μεταφυσικ, παργοντα που μπορε να ανατινξει την προσωπικ αμεριμνησα, καθς και τα κοινωνικ συστματα, που λα ευαγγελζονται πως θα σσουν τον νθρωπο, χωρς μως αυτς να κνει τποτα μσα στη συνεδησ του. λλοι θα σκπτονται γι’ αυτν, εν ο διος θα πρπει να κνει μνον πρακτικς προσπθειες εφαρμογς και προσαρμογς. Εδ θα λγαμε πως εναι εστοχη και σημαντικ η αναφορ του Καντ για την ανωριμτητα του ανθρπου και την ηθελημνη εξρτησ του απ λλους στη σκψη και στην πρξη. Αυτ την ανωριμτητα εχε προσδιορσει πολ εστοχα ο Καντ στο ργο του «Δοκμια» (Καντ Εμμ., Δοκμια – 2. Απκριση στο ερτημα: Τι εναι Διαφωτισμς, σελ. 42 επ, μετφραση Ε.Π. Παπανοτσου, εκδσεις Δωδνη, 1971). «Διαφωτισμς εναι η ξοδος του ανθρπου απ την ανωριμτητ του, για την οποα ο διος εναι υπεθυνος. Ανωριμτητα εναι η αδυναμα να μεταχειρζεσαι το νου σου χωρς την καθοδγηση ενς λλου. Εμαστε υπεθυνοι γι’ αυτ την ανωριμτητα, ταν η αιτα της βρσκεται χι στην ανεπρκεια του νου, αλλ στην λλειψη αποφασιστικτητας και θρρους να τον μεταχειριζμαστε χωρς την καθοδγηση ενς λλου…

»Οκνηρα και δειλα εναι οι αιτες που να μεγλο μρος των ανθρπων, αν και η Φση απ καιρ τους χει ελευθερσει απ ξνη καθοδγηση, ευχαρστως μνουν λη τη ζω τους ανριμοι και που γνεται εκολο σε λλους να τους επιβληθον…

»Για τον κθε νθρωπο χωριστ εναι λοιπν δσκολο να βγει με δικ του προσπθεια απ την ανωριμτητα που του χει δη γνει φση. Την χει μλιστα αγαπσει, και πραγματικ εναι στην αρχ ανκανος να μεταχειριστε το δικ του νου, γιατ ποτ δεν τον φησαν να το δοκιμσει αυτ. Δγματα και φρμουλες, αυτ τα μηχανικ εργαλεα μιας λλογης χρσης μλλον κατχρησης των φυσικν του χαρισμτων, εναι αλυσδες μιας διαρκος ανωριμτητας…».

Τελικ η πρξη λλα δεχνει και η συνεδηση, χι σαν λξη που κρβει ανητους συναισθηματικος ψυχολογισμος της καθημεριντητας, αλλ σαν λξη που εκφρζει μια διαδικασα πραγματικς και εππονης διαδικασας αυτογνωσας, θα μπει στη ζω αναγκαστικ – αλλοις δεν θα υπρξει διξοδος απ τα επιδεινομενα προβλματα, που δεν θα εναι μνον οικονομικ.

Αλλ το θμα των ιδεν εναι πολ μεγλο και πιστεουμε τι θα ταν αναγκαο να το διαπραγματευτον περισστεροι του ενς νθρωποι, γιατ σε να συλλογικ εγχερημα θα μπαιναν πολλς οπτικς που θα βοηθοσαν σε μια σνθεση τσο του περιεχομνου κθε ιδας σο και μεταξ διαφρων ιδεν. Και ββαια το θμα και πλι θα μενε ανοικτ, ακμη και για το μακριν μλλον. Η δε, κατ την ποψ μας, ενυπρχουσα συστημικτητα στη φση των ιδεν (βλπε Το Κρτος στην «ελεθερη» οικονομα: Κρτος λων Κρτος λγων; ΒΜΕΡΟΣ) δεν χει καμμα σχση με τα ιδεολογικ συστματα που χουν αναπφευκτα μια παροδικτητα λγω των ελλεψεν τους, επιβλλουν ναν διαχωρισμ των ιδεν και μια οργανωτικτητα απαρατητη μεν για εφαρμογ, αλλ αποκλεουσα την ολοκληρωμνη κφραση του περιεχομνου των ιδεν που υποτθεται τι εκπροσωπον.

3) Τι χει αλλξει σμερα; τι η αποδμηση συνσταται πλον και στη θεσμικ αποδμηση των πεδων κφρασης των ιδεν με πρωταρχικ το πεδο της πολιτικς, αφο προηγθηκε η ουσιαστικ απαξωση που της καναν ως πεδου διακυβρνησης (γιατ δεν ταν διακυβρνηση, αλλ ιδιοτελς διαχεριση) οι πολιτικο και οι πολτες. Αυτ η θεσμικ αποδμηση του κριου πεδου κφρασης των ιδεν γνεται με διφορους τρπους, μεταξ των οποων ενδεικτικ και η μεγλη απσταση η μη συνφεια ανμεσα στους κυβερνντες και τους κυβερνωμνους, χι μνον ως νδειξη ελιτισμο των πρτων, αλλ και ως ηθικ και γνωστικ ανεπρκεια καθς και ως λλειψη πολιτικς βολησης αμφοτρων. Για τον ελιτισμ εναι σαφς το νημα. Η ηθικ ανεπρκεια αποτελε απκλιση θεμελιδη, διτι ο στχος πια δεν εναι το πολιτικ πεδο επ του οποου οφελει να υπηρετσει και να λειτουργσει το τομο με καθολικ κριτρια, αλλ να λλο πεδο ατομικν και συλλογικν συμφερντων, και η λλειψη πολιτικς βολησης αποτελε απκλιση, επειδ αυτ δεν υπρχει ως βοληση, ταν απουσιζει να ευρτερο ραμα για το μλλον του ανθρπου. Το στοιχεο της πολιτικς βολησης κρνεται απ το στοιχεο της καθολικτητας και χι της ατομικς συλλογικς επιθυμας, και αφ’ετρου απ το στοιχεο της διαχρονικτητας του στχου. Και ταν απουσιζει η πολιτικ βοληση, υπρχουν μνον οι ατομικς και συλλογικς επιθυμες, φβοι, συμφροντα, ανγκες, λα αλληλοσυγκρουμενα.

τσι το υποκειμενικ στοιχεο της κοινωνικς οργνωσης ως ζωντανο συστματος σταδιακ κατστρεψε τα δομικ αντικειμενικ στοιχεα του, δηλαδ τους θεσμος (βλπε Το μη ομολογημνο λλειμμα της δημοκρατας). Μνον που δεν ξρουμε αν θα υπρξουν επμενοι θεσμο.

 

Η Ιωννα Μουτσοπολου εναι Δικηγρος, μλος της  ΜΚΟ ΣΟΛΩΝ.

 

-Σχλια

/ (θα πρπει να κνετε login για να αναρτσετε νο σχλιο)

-

 

 

2009-2012 ALL ABOUT WEB ( , Web development, )