Digital Direct Democracy
   
e-mail
-
-
 
- -
  - |
 
     
-  

 

Εναι γνωστς ο διχασμς που βινει ο νθρωπος ανμεσα στην ιδιωτικ καθημεριντητ του και στον κοινωνικ και δημσιο βο του. Εναι εξαιρετικ παρδοξο το φαινμενο αυτο του διχασμο και δεν θα μποροσε να επιλυθε, αν το τομο δεν κατανοσει τη δναμη που χει η καθημεριντητ του και τις δυνμεις που την κυβερνον. Απλυτη γνση δεν εναι δυνατν να υπρχει, αλλ ορισμνες αδρς γραμμς κατεθυνσης δη εναι ορατς. Και φυσικ οι ατομικς διαφορς εναι αναρθμητες και μη προσεγγσιμες απλυτα.


1. Ποια η αντληψη του ανθρπου για την κοινωνα

να βασικ χαρακτηριστικ της αντληψης που χει ο νθρωπος για την κοινωνα εναι τι αυτ αποτελε τον «λλον», ο οποος εναι εν δυνμει εχθρς αλλ και μτρο σγκρισης και φορας αποδοχς του διου. λοι οι φβοι του εστιζονται στον κνδυνο που απορρει απ την παρξη του εχθρο, χωρς λογικ να μπορε κανες να αρνηθε την επικινδυντητα αυτ και γι’ αυτ εξλλου εναι τσο καλ θεμελιωμνη αυτ η αντληψη.

να δετερο στοιχεο εναι τι η κοινωνα γνεται το χωνευτρι της δικς του ατομικς ευθνης λγω του μεγθους της, δηλαδ μσα σε αυτν οι δικς του ευθνες για την κατσταση τσο της κοινωνας σο και τη δικ του αναμειγνονται με τις ευθνες λων των λλων και χνονται μσα τους με αποτλεσμα να αισθνεται αποενοχοποηση.
να τρτο στοιχεο εναι τι η κοινωνα μπορε ενοτε να τον προστατεει αλλ με ιδιατερη δναμη τσο απναντι σε λλες επικνδυνες κοινωνικς δυνμεις αλλ και απναντι σε λλους εξωτερικος κινδνους, δηλαδ αποτελε να προστατευτικ κλυμμα λγω της πληθικς και οργανωμνης δυναμικς της.

να τταρτο στοιχεο εναι τι οι διεργασες ανπτυξης και υπεροχς που διαδραματζονται μσα στους κοινωνικος κκλους, μικρος μεγλους, απορροφον λη την προσοχ του ανθρπου (πρα ββαια απ το γχος της επιβωσης) τσι στε να τον προστατεουν απ την καταγραφ του ωμο φβου του θαντου που εναι το θεμλιο της ζως του.
Και το πμπτο στοιχεο εναι τι η διαπστωση της εχθρικτητας της κοινωνας αποτελε χι μνον παργοντα αποενοχοποησης αλλ και δικαιολογας για τις ατομικς επιλογς που τσι ενισχονται.
τσι ο νθρωπος στρφεται στην ιδιωτικ του ζω θεωρντας τι ο εχθρς βρσκεται ξω απ αυτν τον μικρκοσμο και τι αυτς ο ιδιωτικς κσμος του δικαιοται να εναι το μοναδικ επκεντρο της προσοχς του.
Ββαια δεν μπορον να αποκλειστον και λλες οπτικς γωνες.

 

2. Ορισμνα ερωτματα
Το ζτημα λοιπν εναι να διευκρινιστε αυτ η καθημεριντητα, δηλαδ ποια εναι η φση της και αν εναι αυτ που επηρεζεται κυραρχα απ την κοινωνα το αντστροφο.
Εδ προκπτουν ορισμνα αμελικτα ερωτματα:
Το τομο επιθυμε κτι αντστροφο απ αυτ που του «επιβλλει» η κοινωνα μπως χι; Εναι δυνατν η κοινωνα να εναι ολτελα διαφορετικ απ τα τομα; Και αυτ που επιθυμε το τομο στηρζεται στους καννες της καθαρς λογικς, οι οποοι αναγνωρζουν το διο δικαωμα στην επιθυμα για λους μπως μνον για τον εαυτ του;

Συνθως οι νθρωποι στην καλτερη περπτωση δεν αποδχονται τα αποτελσματα των πρξεν τους αλλ αφνουν ανπαφα τα ατι τους και αυτοτυφλνονται για να μη το βλπουν. Η μη αποδοχ των αποτελεσμτων εκλαμβνεται ττε ψευδς ως μη-ευθνη γι’ αυτ. Αυτ η αυτοτφλωση εναι η βση της αποενοχοποησης. Ο νθρωπος δεν θλει να διακρνει την αναπφευκτη διαδρομ απ τις ατομικς πρξεις μχρι τα κοινωνικ αποτελσματ τους και επιχειρε αυτ την απκρυψη, επειδ αυτ η διαδρομ εναι μακρ και μπορε να ισχυριστε πως δεν την κατανοε επειδ λγω του μκρους της τα αποτελσματα αυτ δεν πρκειται να τον αγγξουν στη σντομη ζω του.

Μπορομε επσης να πομε πως η αντληψη τι η κοινωνα το κρτος ο,τιδποτε ευρτερο μπορε να εναι διαφορετικ απ τα τομα που το απαρτζουν στηρζεται στο τι ο νθρωπος τα αντιλαμβνεται λα, ακμα και τον εαυτ του, μηχανιστικ και επομνως ξω απ αυτν. Αυτ η αντληψη του κσμου ως μηχανς εναι θεμελιδες στοιχεο πλνης και γεννει πολλ προβλματα.

 

3. Παραδεγματα
Μα ττοια πρχειρη καθημεριν πρξη που συνδεται με το κοινωνικ γγνεσθαι εναι το ρουσφτι. Και ββαια, επειδ λοι το επιδικουν για να επιλσουν τα οικονομικ τους προβλματα, το αποτλεσμα εναι να δημιουργεται να τερστιο δκτυο λειτουργας του ρουσφετιο το οποο αναπφευκτα (γιατ δεν θα μποροσε να γνει αλλοις) στηρζει να ολκληρο πολιτικ σστημα, που αντ να εναι ουσιαστικ διακυβρνηση εκ μρους του πολιτικο και ουσιαστικ εκλογ εκ μρους του πολτη, εναι να εξωθεσμικ δοναι-λαβεν πραν του νμου και της ηθικς που καταλει το δημοκρατικ πολτευμα, την ιστητα και την ελευθερα. Ο καθνας μως ταυτχρονα αισθνεται πολ μικρς και ασμαντος για να παραδεχθε τι αυτ η μηδαμιν καθημεριν πρξη του χει ττοιες τερστιες προεκτσεις. Και αυτ γιατ δεν αποδχεται τι και ο λλος χει το «δικαωμα» στην δια επιθυμα εξασφλισης της ζως του , ακμη και αν το αποδεχθε, αυτ ταυτχρονα θα αποτελε για τον διο δικαιολογα για επιδωξη του ανταγωνισμο. Κποτε ο Θεμιστοκλς στην αρχαα Αθνα εχε πει – παρ τις μεγλες ικαντητς του – «Ποτ επε να μη καθσω εις τοτον τον θρνον, εις ον οι φλοι μου δεν θα ωφελνται παρ’ εμο περισστερον των ξνων» (Βοι Παρλληλοι  Πλουτρχου, Αριστεδης, σελ. 10, μετφραση υπ Α.Ρ. Ραγκαβ, τμος 4).
Αυτ η αυθρμητη και κοιν τση των ανθρπων χει βαθις ρζες και δεν μπορε να δικαιολογηθε απ την παρξη κοινωνας.

Αλλ πραν απ τις πρξεις που χουν απευθεας κοινωνικ αντκτυπο και εναι πολλς (το ρουσφτι το αναφραμε προχερως), ας πμε στις καθαρ ιδιωτικς πρξεις που δεν φανεται να χουν επιρρο στο κοινωνικ γγνεσθαι. Μα απ αυτς -που μλιστα χει εξαιρετικ μεγλη σπουδαιτητα αν και δεν φανεται- εναι η χρση του ελεθερου χρνου. Ο ελεθερος χρνος εναι σαν νας σκουπιδοτενεκς που ο νθρωπος μπορε να παραπετξει τη ζω του ως χρηστη. Εν θα πρεπε να εναι νας χρνος αφιερωμνος ελεθερα στην γνση του εαυτο και του κσμου καθς και σε μια δημιουργικτητα και σε μια απελευθρωση απ την φυλκιση της ανγκης που διπει την καθημεριντητα (π.χ. το εργασιακ στρες), ωστσο του γνεται ττοια χρση στε και πλι να δημιουργε ετε ανγκη για μεγαλτερο εργασιακ στρες, μια και εναι νας χρνος για ανητη κοινωνικ επαφ και για προβολ κοινωνικ, πργματα που απαιτον οικονομικ επρκεια, μια εκτονωτικ αφασα, χωρς νημα ζως, που αποξεννει τον νθρωπο απ τον εαυτ του και την κοινωνα. Να σημεισουμε εδ αυτ που επε ο Πρεδρος της Ουρουγουης Μουχκα, τι εχαν παλψει για να καθιερωθε το 6ωρο στην εργασα, αλλ οι νθρωποι και μετ απ αυτ συνχισαν να εργζονται και πλι 12ωρο καθημεριν, γιατ θελαν να κερδζουν χρματα για να μπορον να αγορζουν κινητ τηλφωνα και λλα καταναλωτικ προντα.
Δεν μπορε μως τελικ να ισχυριστε κανες πως του επιβλλεται η χρση του ελεθερου χρνου του, αν και σγουρα επηρεζεται, αλλ μνον επειδ ο διος το επιτρπει.

Επειδ ο νθρωπος χει αναπφευκτα τση για ανπτυξη επκταση, γι’ αυτν τον λγο, αν αυτ η ανπτυξη δεν χει δημιουργικ και συνειδησιακ χαρακτρα, αναγκαστικ θα πρει χαρακτρα οργανωτικ και ειδωλικ. Το αποτλεσμα στη σγχρονη εποχ μας ταν ο κρατος καταναλωτισμς (τουλχιστον στις οικονομικ ευημεροσες κοινωνες που μποροσαν να το κνουν), η οικονομικ ανπτυξη με την επακλουθη υλικ νεση και αποκτματα που αποτελε νδειξη «ανπτυξης», η κοινωνικ υπεροχ και τελικ που εναι δυνατν η εξουσιαστικτητα.

Τα βια κεκτημνα αντικεμενα πως τα υλικ πργματα (χρμα, πολυτλειες) φανονται να χουν μεγαλτερη διρκεια ζως απ τον νθρωπο και μσω αυτν ο νθρωπος αισθνεται τι παρνει τη δικ τους αθανασα. Η κοινωνικ υπεροχ και εξουσιαστικτητα προκαλντας εκμηδνιση στω μεωση των λλων αντισταθμζει μερικς τη μειονεξα που προκαλε το ββαιο του θαντου. Παντο παραμονεει ο φβος του θαντου που ββαια δεν αφορ μνον τον θνατο στο τλος της ζως, αλλ μπορε να πρει και διφορες λλες μορφς που σχετζονται με τη μειονεξα ως εποικοδμημα του θεμελιδους αυτο φβου. Και πως λει ο Γιννης Ζσης στο βιβλο του Ειρνη και Διανηση «..Δυστυχς ο νους να κνητρο εχε στην ανπτυξ του: τη μειονεξα στη φυσικ επιβωση, μειονεξα που πρεπε να αντισταθμιστε με επινηση και συνειδητ πληροφορα».

Και η φμη εναι υπ αυτ την ννοια «πργμα» που μλιστα αφνει να ττοιο αποτπωμα στην κοινωνα το οποο επσης αντισταθμζει αυτ τη θεμελιδη μειονεξα. Οι μεγλες θρησκεες προσπθησαν να μεισουν να εξαλεψουν αυτ τον φβο, αλλ στην πορεα οι απαγορεσεις καθς και η απειλ της τιμωρας (στον φαινμενο στον αρατο κσμο) πρε υπερβολικς διαστσεις και τσι αυτς ο φβος μεινε ακραιος και μλιστα κρυμμνος σμερα και αγνριστος πσως απ σγχρονες μορφς ανεμελις.

να λλο παρδειγμα συναφς με τα παραπνω εναι η χρση του χρονικο διαστματος της νετητας που θεωρονται τα πλον πολτιμα χρνια απ τον νθρωπο – εν λα τα χρνια θα πρεπε να θεωρονται ττοια. λλοτε αναλνονται στη θεμελωση μιας καριρας πργμα που σχετζεται μεσα με τα παραπνω για καταναλωτισμ, υπεροχ και εξουσιαστικτητα, και λλοτε για μια διασκρπιση της ζως στο τποτε, που το τποτε επιβεβαινει την ανυπαρξα περιορισμο και μοιζει με το βιο γιατ το βιο λγω της αβιτητς του δεν βινει τον περιορισμ και τσι αυτς εναι σαν να μην υπρχει. Εδ φανεται καθαρ η αντληψη της ελευθερας ως ανευθυντητας. Και ορθ ο Γιννης Ζσης στο ανκδοτο βιβλο του η Ευθνη της Θλησης αναφρει τι «Εναι σαφς πως ο σγχρονος νθρωπος χει μπει σε ναν κκλο εντατικοποησης. μως ο κκλος αυτς  περιχει και την εκτονωτικ διασκδαση, κυρως ως Κοινωνα του Θεματος. Η διασκδαση αυτ εναι ενταγμνη  σε μα περιβλλουσα πραγματικτητα, η οποα δεν εναι καθλου ικανοποιητικ, εν παρλληλα εναι αρκετ εξαντλητικ.
Αυτ η κατσταση συνοδεεται  με μια ασθηση απλειας του επκεντρου της ζως. Η ζω δεν βινεται στο κντρο της. Η ασθηση του Εαυτο μας εναι αρκετ ρηχ, εν πνγεται σ’ να ασθημα δυσαρσκειας και ταυτχρονα διασκεδαστικς λθης. Οι αντιλψεις για την ζω και το νημα εναι ελλειμματικς και κυριαρχονται απ τα καθημεριν εδωλα».

Αυτς εναι ο λγος που μισεται το νημα, γιατ το νημα αποτελε ναν περιορισμ, ναν οδοδεκτη για το τι πρπει να πρξουμε και τσι θεωρεται ευθνη και βρος.  λλοτε πλι επιλγεται να νημα γνωστ απ το παρελθν, στε ο νθρωπος να νοιθει ασφλεια τι τποτε δεν θα αλλξει στη ζω του. Αλλ το νημα χωρς το μλλον δεν εναι νημα. τσι καταλγει η καθημεριντητα του ανθρπου να μην χει καννα νημα και συνθως το μνο σοβαρ νημα που χει εναι η επιβωση ταν αυτ εναι δσκολη. Και φυσικ το νημα δεν μπορε να εναι ξωθεν δοτ. Αλλ ο νθρωπος δεν μπορε να αποδεχθε το γεγονς τι βινει ναν συνεχ ενδογεν διχασμ και τι το νημα δεν εναι κτι ξω απ αυτν, αλλ απλς η λανθνουσα δυναμικ του μλλοντος μσα του σε συσχετισμ με το παρν, η οποα αποτελε και αυτ μρος του εαυτο του και πρπει να εναρμονιστε με το παρν του. Γι’ αυτ χωρς αυτογνωσα δεν μπορε να υπρξει πραγματικ διξοδος. 

Επειδ αυτ η κατσταση εναι μαζικ, δημιουργεται μα κοινωνικ δυναμικ ττοια που οδηγε σε συλλογικ και πολιτικ αδιξοδα, μια και λο το κοινωνικ οικοδμημα χει στηριχθε στα αντστοιχα ανητα πρτυπα και φυσικ βσει αυτν των προτπων δεν μπορον να διακριθον οτε εκενοι που θα θελαν και θα μποροσαν να βοηθσουν στα κοινωνικ αδιξοδα αληθιν. Το τι η κοινωνα χει μεγαλτερη δναμη απ το τομο δεν λει τποτα. Η δναμ της δεν εναι παρ η μεγθυνση των ατομικν παρορμσεων λων των μελν της, μοιζει δηλαδ με μεγεθυντικ φακ, αλλ απ μνη της δεν χει ξεχωριστ δναμη. Το τι οι κοινωνες και τα διφορα συστματα διακυβρνησης φανονται να χουν μια δικ τους ισχ εναι αληθιν μνον επιφανειακ. Αυτ η αυταπτη στηρζεται στη δναμη αδρνειας των ανθρπων που μως εναι επιλογ τους και σε τελευταα ανλυση απλς σημανει πως η λειτουργα του συστματος χει ηθελημνα αφεθε στην αδρνεια λων καθς και στην εκμετλλευση σων θλουν να το εκμεταλλευτον προς φελς τους. Και δεν πρπει να ξεχνμε τι η κοινωνα μπορε να μεγεθνει σε αποτελεσματικτητα τσο το κακ σο και το καλ που εναι μσα στον νθρωπο.
Αυτ λοιπν το αυτονητο της καθημερινς ζως εναι πλρες αδιεξδων και εμπεριχει τα ατια για να ζοφερ μλλον.

Αυτς ο εσωτερικς διχασμς οδηγε τον νθρωπο να νομζει πως δεν χει καμμα ευθνη για το κοινωνικ γγνεσθαι με τη δικαιολογα τι γενικ και αριστα επιθυμε το καλ, αλλ η αλθεια εναι τι την δια στιγμ θλει να κρατσει τον ανταγωνισμ ως ακραια τη δναμη καταστροφς της κοινωνικς συνοχς και η επιθυμα του για το καλ (ποια μορφ ιδανικο κι αν χει) στην πραγματικτητα εναι σαν να εδωλο δευτερεουσας σημασας και καττερο απ τις ατομικς επιδιξεις του, δηλαδ πρτα ο ατομικς εαυτς και μετ τα ιδανικ.

Το οξτερο λοιπν πρβλημα του ανθρπου (και το βαθτερο) εναι το πς θα εναρμονσει το μερικ με το ευρτερο, και σε καμμα περπτωση δεν μπορε να παραμεριστε το να το λλο. Το διο συμβανει και μσα στον διο νθρωπο, που υπρχουν πολλς διαφορετικς τσεις αντιφατικς μεταξ τους και το πρβλημα εναι ποιο εναι το σημεο εναρμνισς τους και ποιες πρπει να υποχωρσουν απναντι σε υπρτερες σημαντικτερες. να παρδειγμα αποτελε η οικογνεια, που συγκροονται οι τσεις ανευθυντητας και «ελευθερας» με τις τσεις φροντδας και ανληψης ευθνης. Εδ η εναρμνιση ββαια δεν μπορε να σημανει λγη φροντδα και λγη ανευθυντητα, αλλ πρπει να βρσκεται να σημεο υπρβασης στο οποο η ευθνη θα πρπει να εναι κφραση ελευθερας και χι υποταγς. Η ευθνη αποτελε το μγιστο σημεο της ελευθερας ταν εναι αυτοεγκαινιαζμενη και ορθ κατευθυνμενη.
μως λα αυτ απαιτον πολλ σκψη και εργασα και δεν μπορε παρ να εναι σταδιακ βελτιομενα. Αν μως δεν γνει η αναγκαα προσπθεια, ττε η αλλαγ δεν πρκειται να λθει και η επιθυμα γι’ αυτν θα εναι φροδα και χι ντιμη.

 

Η Ιωννα Μουτσοπολου εναι Δικηγρος, μλος της  ΜΚΟ ΣΟΛΩΝ.

 

 

 

-Σχλια

/ (θα πρπει να κνετε login για να αναρτσετε νο σχλιο)

-

 

 

2009-2012 ALL ABOUT WEB ( , Web development, )