Digital Direct Democracy
   
e-mail
-
-
 
- -
  - |
 
     
-  

( 1 )

 

σο περνει ο καιρς και βαθανει η κρση, τοπικ και παγκσμια, γνεται ολονα και πιο φανερ το τι δεν πρκειται να λυθε καννα πρβλημα του κσμου, αν ο νθρωπος δεν αποφασσει να σταθε με συνπεια και νταση στο πεδο των εννοιν. Η ευθνη του εναι ατομικ και δεν μπορε να κρυφτε πσω απ τις συλλογικς ευθνες τις ευθνες των πολιτικν και μλιστα η συνειδητοποηση αυτς της ευθνης δεν μπορε να αναβληθε λγω του επεγοντος των συνθηκν. 

Πρπει γνει κατανοητ τι οι ννοιες δεν εναι χρηστη θεωρα αλλ η αντληψη του ανθρπου για την πραγματικτητα. Αυτ η πραγματικτητα περιλαμβνει λη τη ζω, τον προσδιορισμ του εαυτο, τις ανγκες, τους σκοπος, τις επιθυμες, τις πεποιθσεις και τις σχσεις του ανθρπου, τα οποα εναι αλληλνδετα, μεταβαλλμενα μσα στον χρνο, συχν αλληλοσυγκρουμενα και τα οποα προσπαθε να καταλβει, να συσχετσει και να κατευθνει. Mσα σε λα αυτ εντσσονται και τα ηθικ διλμματα και επιλογς (αν υπρχουν), η ποια συνειδητ ασυνεδητη κοσμοθερηση και γενικ λη η εσωτερικ διεργασα του ανθρπου. Γρω απ αυτ την δραματικ πραγματικτητα περιστρφονται λες του οι προσπθειες και γι’ αυτ ο τρπος που την κατανοε καθορζει τη ζω του στην πρξη, και γι’ αυτν τον λγο πρπει να της δοθε η πρπουσα προσοχ και χι να πεταχτε στο καλθι των αχρστων ως θεωρα.  Θα πρπει, λοιπν, να εξηγηθε το γιατ αυτ εναι αναγκαο. 

 

Οι ννοιες ρυθμζουν τις εκφρσεις της ζως μας
Αρχικ πρπει να διευκρινιστε τι οι σκοπο του ανθρπου, σο μικρο και ασμαντοι και αν εναι, συνδονται αναγκαστικ με ννοιες, δηλαδ:

1) Πσω απ κθε επιθυμα και ατομικ συλλογικ παρρμηση του ανθρπου κρβεται νας σκοπς, μικρς σως αλλ που καθορζει την κατεθυνση της ζως του. Ο σκοπς αυτς βρσκεται σε επιλογς που χουν προπρξει και εμπεριχουν αναγκαστικ εννοιολογικος προσδιορισμος. Για παρδειγμα, η ζωικ επιθετικτητα συνδεται με την τση αυτοσυντρησης και ασφλειας και αυτ με τη σειρ της με την τση για διρκεια και εαυτ. Μνον που να ζο δεν μπορε να συνειδητοποισει αυτς τις ννοιες με λλα λγια την δια τη φση του και την πραγματικτητα του εαυτο του, αν και λειτουργον καθοριστικ πσω απ τα νστικτα, εν ο νθρωπος μπορε να το κνει λγω του ντονου αυτοκαθορισμο του και της νοητικς του ανπτυξης. Επσης, η επιδωξη απκτησης χρματος στον σγχρονο κσμο μας σχετζεται αρχικ με την ασφλεια και την ευημερα που εναι μια θεμελιδης ννοια, αλλ στη συνχεια διαστρεβλνεται και υποκαθσταται με την υπεροχ και τελικ με την κυριαρχα[i] που εναι στρεβλ επιφαινμενα της ασφλειας και της ευημερας. Ο νθρωπος απορροφται μονοδιστατα στον τελευταο σκοπ π.χ. της υλικς ευημερας (που δεν εναι παρ να μσον για την επτευξη του υποκρυπτμενου σκοπο της ασφλειας και της διρκειας), αλλ με το μονοδιστατο της επιδωξης προκαλε διαστρεβλσεις εννοιακς που καταλγουν σε παρκαμψη του θεμελιδους σκοπο του προκαλντας ανισορροπα και ακολοθως σγκρουση εσωτερικ.

2) Ποτ ο σκοπς δεν εναι νας αλλ περισστεροι και αλληλοσυγκρουμενοι μσα στον διο τον νθρωπο αλλ και στην κοινωνα, που εκτυλσσονται σκοπο λλων ατμων σκοπο της διας της συλλογικτητας. Επειδ μως συμβανει η παραπνω διαστρβλωση ενς σκοπο στον νθρωπο, στο τλος εμποδζονται και λλοι σκοπο παρλληλοι συναφες. Η ευημερα τελικ υποκαθσταται απ την κυριαρχα. Επομνως, ο αρχικς βαθτερος σκοπς εναι μεν η ευημερα κθε επιπδου (υλικο, ψυχολογικο, πνευματικο), αλλ βαθμιαα υποκαθσταται απ την κυριαρχα, πργμα που συνθως εκδηλνεται με τη μεγλη συσσρευση μσων (χρματος, υλικν αγαθν, φμης κτλ). μως η κυριαρχα αντιστρατεεται λλους σκοπος, ακμη και σκοπος του διου του ατμου, π.χ. την κοινωνικ αρμονα που του εναι αναγκαα για να εναι ασφαλς, γιατ προκαλε ανιστητα και ανισορροπα που με τη σειρ τους θα προκαλσουν τελικ σγκρουση. τσι εξηγεται και το γιατ οι επιθετικς ελτ καταλγουν πντοτε στην επιβολ με αστυνμευση των λλων που σκοπεει σε μια επιφανειακ «κοινωνικ αρμονα»: επειδ μσα στη διαδικασα εκπλρωσης των δικν τους επιμρους σκοπν επρχεται αναγκαστικ  ανασφλεια απ την προκληθεσα κοινωνικ ανισορροπα και αντδραση. Αυτ η ανασφλεια περιλαμβνει τσο την εξασφλιση των σων κατχουν σο και την δια την διασφλιση της ζως τους. Επειδ μως γι’ αυτ την ασφλεια εναι αναγκαα η κοινωνικ αρμονα, προσπαθον εκ των υστρων να την υποκαταστσουν με επιβαλλμενη σιωπ. Επομνως, βλπουμε καθαρ με ποιον τρπο η εννοιολογικ αδιευκρνιστη επιθυμα οδηγε σε κατατεμαχισμ και αντφαση τους θεμελιδεις σκοπος του ανθρπου, με αποτλεσμα να ρχεται κατπιν η βα ( η παθητικτητα ως συμπλρωμ της) να δημιουργσει να νο σημεο ισορροπας ανμεσα στις διφορες βαθμδες ισχος, η οποα μως ισορροπα θα εναι ολτελα ψευδς.

3) Η απληστα που χαρακτηρζει τσο ντονα και βαθι τον νθρωπο (με χαρακτηριστικ παραδεγματα την υπερκαταναλωτικτητα καθς και την τση υπερσυγκντρωσης δναμης) εναι σημαντικτατη, γιατ δημιουργε τα μγιστα προβλματα χι μνον απ την πλευρ των (φανερ παρασκηνιακ) κυβερνντων αλλ και απ την πλευρ των κυβερνωμνων, ντας μα μορφ ντονης εξρτησης απ τους πρους του περιβλλοντος και μα υπερβολ που οδηγε πρα απ τα ρια ισορροπας (τσο περιβαλλοντικ σο και ψυχολογικ) και συνεπς σε σγκρουση εσωτερικ και εξωτερικ σε μκος χρνου. Ββαια, η απληστα δεν σχετζεται μνον με την κατανλωση υλικν αγαθν, αλλ μπορε να κινηθε και αποκλειστικ στο ψυχολογικ πεδο.

Για να γνει μως κατανοητ και να εναι αντιμετωπσιμη αυτ η σημαντικ περιπλοκ, πρπει κανες να σταθε στην ννοια του βασικο σκοπο (ασφλειας, ευημερας, ελευθερας ποιου λλου) που προσπαθε να εξυπηρετσει μσω της επιθυμας του (για απκτηση), η οποα καταλγει στο τλος να εναι πληστη. Και κατπιν πρπει να διακρνει αν υπρχει αληθιν λογικ που να διασυνδει το επιδιωκμενο (τον βασικ σκοπ) με το μσο (την απληστα). Στην πραγματικτητα η απληστα στηρζεται σε μια διαστρβλωση εννοιν και βασικν σκοπν και, συχν, εκφρζει την υποκατσταση της ευημερας και της ασφλειας απ την κυριαρχα, πως προαναφραμε. που η απληστα χει μεγλη κοινωνικ επιρρο γνεται φανερ η σνδεσ της με την κυριαρχα (πως στην υπερσυγκντρωση δναμης), που μως η απληστα χει μικρ εμβλεια περιοριζμενη στην ατομικ καθημεριντητα και, κυρως, που περιορζεται στο ψυχολογικ πεδο, εκε η κυριαρχικτητα δεν εναι πντα εμφανς λγω του μικρο μεγθους της δεν θεωρεται τσο υπολογσιμη κοινωνικ.

πως φανεται, οι αποκλσεις απ την ορθ αντληψη των διαφρων ιδεν εννοιν (που αποτελον πως αναφραμε την πραγματικτητα του εαυτο και των σχσεων) σε γενικς γραμμς μικρανουν τη συνεδηση (ρα, και την κατανηση εννοιν και  πραγματικτητας) και οδηγον σταδιακ στην κυριαρχα (δηλαδ στην αυταπτη της δναμης ως υποκατστατου της ελλεπουσας συνεδησης). Αυτ συμβανει, επειδ αυτς οι αποκλσεις απ το ορθ σημανουν αντικοινωνικτητα και δημιουργα ειδλων, αλλ τα εδωλα εναι στατικ, ανταγωνιστικ και αρνονται την εξελικτικ δυναμικ της συνεδησης, ακμη και ταν σχετζονται με μα ορισμνη χρονικ φση της, πως εναι λ.χ. η μνμη της νετητας. Η ειδωλοποηση, μως, ως στατικτητα πντοτε εναι μια κφραση δναμης και μλιστα ανταγωνιστικς και αποκομμνης απ το υποκεμενο. Επιπλον, η λλειψη της συνεδησης μεινει και την αυτοσυνεδηση και γι’ αυτ επιχειρεται να υποκατασταθε η αυτοσυνεδηση απ τη δναμη ως κατακτημνη ποστητα, πως εναι π.χ. η τατιση του εαυτο με τη φμη την εικνα του. Αυτ συμβανει, παρ’ λο που σε ττοιες περιπτσεις χουμε ναν ντονα προβαλλμενο εαυτ, αλλ πντοτε με μειωμνη αυτογνωσα, πργμα που πρπει να βζει κποιον σε σκψη σον αφορ την ποιτητα της αυτοσυνεδησης. Μιλμε, ββαια, για το εδος αυτ δναμης που τενει σταδιακ να λειτουργσει ως κυριαρχα πνω σε λλους (μια και εναι εκ φσεως ανταγωνιστικ) και εναι αποκομμνο απ το βθος της υποκειμενικτητας.

4) Ο ψυχολογικς χειρισμς των ανθρπων γνεται με μεση μμεση αναφορ σε ννοιες, στω και αν αυτς οι ννοιες σχετζονται περισστερο με το συνασθημα και τα νστικτα παρ με τη νηση. Εφ’ σον νας θεμελιδης σκοπς του ανθρπου εναι η ελευθερα, ττε πρπει να κατανοσει τον εαυτ του και τις ννοιες, για να μπορε να αποκροει ο,τιδποτε τον επηρεζει στρεβλ και τον φυλακζει, πως εναι λ.χ. νας επιπλαιος και παραπλανητικς πολιτικς λγος.

Οι ννοιες βρσκονται παντο και αποτελον τη φση της ζως μας. Για παρδειγμα, η ευημερα που υπσχονται οι πολιτικο τι περιλαμβνει; Την ασφλεια, υλικ και ψυχολογικ, και την ελεθερη προσωπικ ανπτυξη σμφωνα με το πολιτισμικ εππεδο της εποχς (που, ββαια, περιλαμβνει και τα αναγκαα υλικ αγαθ για αυτ την ανπτυξη), αλλ συχν υπονοεται τσο απ τους πολιτικος σο και απ τους διους τους πολτες κτι αριστο και ανεθυνο με αυτος τους ρους, χωρς να απασχολεται κανες τους για το πς, το γιατ και τις συνπεις του, και για τον βαθμ αυτς της ανπτυξης, που σε κθε περπτωση θα μποροσε να νοηθε τι επιτρπεται να φθσει σε βαθμ ασυδοσας, οπτε δεν θα πρκειται πια οτε για ευημερα οτε για ελευθερα αλλ για ανευθυντητα.

Η απλ λογικ λει τι αν η αντληψ μου για να πργμα εναι λανθασμνη, αυτ επηρεζει αρνητικ τη ζω μου και πρπει να την αλλξω προς το καλτερο. Αυτ εναι γενικ αποδεκτ αλλ μνον αποκλειστικ σε σχση με την ατομικ ζω και γι’αυτ οι νες βελτιωμνες ερμηνεες εναι συχν πλι στρεβλωμνες, γιατ χνουν το σνολο της εικνας. ταν μως η λανθασμνη αντληψη σχετζεται με την κοινωνικ ζω και το λο, ττε ο νθρωπος αρνεται πεισματικ να ασχοληθε θεωρντας το ως κτι ξνο προς αυτν. Στις μεγλες κρσεις, ββαια, αναγκζεται να το κνει, αλλ ττε εναι αντοιμος να κατανοσει και να αντιδρσει ορθ.

Αν, μως, ο νθρωπος θλει να εναι ελεθερος και να επιλσει τα προβλματ του, ετε προσωπικ, ετε προβλματα διακυβρνησης, ετε προβλματα κοινωνικ, πρπει απαραιττως να κατανοσει τη φση τους - χι την τεχνικ τους διαστρωμτωση, αλλ τη φση τους. Για παρδειγμα, η κομματικ αντιδικα εναι μα θεατρικ και τεχνικ παρθεση της διαδρομς ευθυνν και ερμηνειν αποκλειστικ σε εππεδο κομματικν μηχανισμν, που σε καμμα περπτωση δεν αγγζει το αληθιν πρβλημα και γι’ αυτν τον λγο διαιωνζεται χωρς κανες να μαθανει τποτε απ λη αυτ την επαναλαμβανμενη διαδικασα. Αυτ εναι μια θεατρικτητα που αυξνει την παθητικτητα και την τφλωση των πολιτν (παρτι πιστεεται το αντθετο λγω της παρξης εντσεων), αλλ επιπλον προκαλε λθη της προσωπικς τους ευθνης για το κοινωνικ γγνεσθαι, εφ’ σον τα κμματα γνονται αορστως οι μοναδικο φορες ευθυνν. Το τι υπρχει δυσαναλογα στον συσχετισμ των κοινωνικν δυνμεων μεταξ των ελτ και των πολλν, που υπερισχουν οι ελτ, δεν αρκε για να διαγρψει τις ατομικς ευθνες των πολλν οτε, κυρως, τις ατομικς δυναττητς τους για αυτοπροσδιορισμ και ταυτχρονα για υπεθυνη κοινωνικτητα.

Αν μως επιτευχθε μα κατανηση της φσης των εννοιν που εμπλκονται στις ανθρπινες επιθυμες και σκοπος, ττε ο νθρωπος θα μπορσει να διακρνει την παρξη την λλειψη λογικς συνοχς ανμεσα σε αυτ που κνει, σε αυτ που προσδοκει και σε αυτ που λνε κνουν λλοι πως οι πολιτικο.

Μλιστα η λογικ συνοχ συνπεια εναι και ηθικ συνοχ, γιατ δεν υπρχει ηθικ χωρς λογικ συνοχ στο πεδο του κοινωνικο γγνεσθαι. Εν η κοιν λογικ του συμφροντος εναι κτι τελεως διαφορετικ, γιατ αρνεται τη συνοχ διασνδεση των διαφρων σκοπν μεταξ τους, απλς επιδικει να συγκεκριμνο αποτλεσμα σχετα απ την ορθτητ του χι. Για παρδειγμα, το ρουσφτι αποσκοπε στην διασφλιση ενς ατμου, αυτ μως ταυτχρονα δεν βρσκεται σε λογικ συνοχ με τη δικαιοσνη που λοι θλουν ως κοινωνικ ασφλεια και επομνως σε μκος χρνου οδηγε σε κοινωνικ αποσθρωση και σγκρουση, πως χει δη γνει. Η προσδοκα για δικαιοσνη, κοινωνικ ειρνη και ασφλεια δεν συνδουν επομνως με αυτ. Εδ χουμε συγκρουμενους σκοπος. Για να τους κατανοσει μως κανες, πρπει να σταθε στο πεδο της ννοιας και να μη συμπεριφρεται τυφλ.

Ο μσος νθρωπος μπορε να το κνει, γιατ χει τη διανοητικ ικαντητα κατανησης. μως η παθητικτητα και η ροπ προς εφησυχασμ, η ευκολα των ενστκτων και των τυφλν συναισθηματικν παρορμσεων και η ιδιοτλεια της καθημερινς ζως εμποδζουν μα αναγκαα και φυσιολογικ λειτουργα.

 



[i] Γιννης Ζσης, "Δικαιοσνη και ισχς στον δρμο για την Ειρνη", solon.org.gr.

 

Η Ιωννα Μουτσοπολου εναι Δικηγρος, μλος της  ΜΚΟ ΣΟΛΩΝ.

 

 

 

-Σχλια

/ (θα πρπει να κνετε login για να αναρτσετε νο σχλιο)

-

 

 

2009-2012 ALL ABOUT WEB ( , Web development, )