Digital Direct Democracy
   
e-mail
-
-
 
- -
  - |
 
     
-  

 

(Μρος 2ο του ρθρου, Η ανγκη για σκψη και η ευθνη της σκψης)

Κατ περεργο τρπο, αυτ η ιδιοτλεια του να μην ασχολεται κανες με το πεδο  των εννοιν κνει τον νθρωπο παθητικ, αν και στην πρξη μπορε να φανεται εξαιρετικ ενεργητικς αλλ παρορμμενος απ επιθυμες και νστικτα, αγνοντας τη φση  των σκοπν του. Το αποτλεσμα αυτς της ρνησης μεταξ λλων εναι:

1) Να αναμνει απ λλους που εναι κοινωνικ πιο δραστριοι, π.χ. τους πολιτικος (και χι μνον), να αποφασζουν γι’ αυτν, χωρς ο διος να ασχολεται με τα θματα που τον αφορον και εν την δια στιγμ δεν τους εμπιστεεται, πργμα που εναι μα κραυγαλα αντφαση. Ο περφημος, λοιπν,  «αυτοπροσδιορισμς» για τον οποο τσο επαρεται ο σγχρονος νθρωπος δεν εναι αληθινς. Εναι μια αυταπτη που στηρζεται απλς και μνον στο τι υπρχει ελευθεριτητα των ενστκτων και των επιθυμιν, τα οποα μως εκ φσεως και λγω της αυτοματικτητς τους αποτελον να πεδο νετου χειρισμο εκ μρους οποιουδποτε θλει να ελγξει τον νθρωπο, να πεδο υποδολωσης – εφ’ σον ββαια υπερισχουν στη ζω. Αυτ συμβανει, επειδ, που ελαχιστοποιεται η συνεδηση κι η κατανηση, αυξνει η υποταγ. 

Αλλ και στον πολιτικ τομα ο νθρωπος εναι με δικ του υπαιτιτητα αβοθητος, γιατ χωρς εννοιολογικ επεξεργασα των δεδομνων της ζως του ο πολτης δεν μπορε οτε να διακρνει τους κατλληλους πολιτικος ηγτες οτε φυσικ να τους ενισχσει αν υπρξουν. Και αυτ δεν πρκειται ποτ να επιτευχθε σο αρνεται το γεγονς τι λα αυτ απαιτον μα ορθ δυναμικ επικοινωνας με το κοινωνικ περιβλλον και τον εαυτ του, η οποα μως αναπφευκτα συντελεται πντοτε και χωρς εξαρεση μσω εννοιν, ετε πρκειται για προπαγνδα ετε για ειλικριν επικοινωνα.

Στην πραγματικτητα, χει καταλξει η πεμπτουσα ειδικ της πολιτικς να εναι η παθητικτητα των πολλν και η ευχρεια διαχερισς τους απ τους λγους – αναφρουμε την πολιτικ, επειδ σε αυτν τον τομα εναι εξαιρετικ εμφανς η παθητικτητα, παρ’ λο που υπρχει σε λους τους τομες της ζως. Ακμη και ταν οι νθρωποι απαιτον ευημερα και ελευθερα, ακμη και ττε, ελπζουν να βρεθον ηγτες που θα τους απαλλξουν εφεξς απ την προσπθεια ρθμισης των προβλημτων τους. Αυτ εναι μα μεγλη επτευξη της ηθελημνης παθητικτητας και εφησυχασμο των πολλν (!) και δεν θα λλαζε αυτ η αλθεια, ακμη και αν συμπτωματικ οι ηγτες εργαζντουσαν για το κοιν καλ.

Θα αναρωτιταν κανες πς αυτ συνδεται με τις ννοιες που προαναφραμε. Συνδεται, γιατ η δια η ενασχληση με την εννοιακ κατανηση της ζως και των σκοπν της, δεχνει τι υπρχει ενεργς σκοπς, δηλαδ σπσιμο της παθητικτητας και του εφησυχασμο μσα στην δια τη συνεδηση, και αποτελε την ναρξη της υπευθυντητας και της κφρασης βολησης.

Εδ πρπει να κνουμε μα διευκρνιση, αν και δεν εναι του παρντος ρθρου. Μπορε κποιος να εκφρζει δθεν βοληση ως ενεργητικ και δυναμικ επιδωξη των επιθυμιν του (π.χ. πλουτισμο, ανδειξης), αλλ αυτ η ενεργητικτητα, με υπβαθρο τη διαστρβλωση των θεμελιωδν ιδεν, εννοιν και σκοπν, λειτουργε στο πεδο της παθητικτητας και σκοπεει ωμ στην απκτηση δναμης εξουσας, γιατ πως λεγε ο Γ.Ζσης, η δναμη εναι η ειδωλοποηση του Εναι[i] – αλλ κθε εδωλο αποτελε παθητικτητα απ ποψη συνεδησης. χουμε, δηλαδ, μα ενεργητικ παθητικτητα που δεν εξυπηρετε το σνολο του κσμου. λες οι παραπνω διαστρεβλσεις που αναφραμε διακρνονται απ μια ενεργητικτητα δρσης, αλλ και απ αντικοινωνικτητα και υποβθμιση των θεμελιωδν αξιν.

2) Να χνει το νμα σνδεσης με την ευθνη που χει ο διος για τις επιλογς του, γιατ η ευθνη απαιτε και κατανηση της ννοιας των σκοπν του και γιατ πντοτε και χωρς εξαρεση οι θεμελιδεις ννοιες χουν τον χαρακτρα κοινωνικτητας, δηλαδ της διασνδεσης με τους λλους ανθρπους (πως η δικαιοσνη, η ελευθερια, η ιστητα). Η ανευθυντητα και ο ατομικισμς υποκρπτουν πντοτε διαστρεβλσεις εννοιακς και δεν χουν αυτεξουσιτητα, δηλαδ υφστανται μνον ως στρεβλσεις θεμελιωδν αρχν.

Η αυτογνωσα δεν εναι ναρκισσιστικ απασχληση με τον εαυτ, αλλ διαλεκανση των κιντρων και της φσης των θεμελιωδν σκοπν, προσδιορισμς του εαυτο και της σχσης με τον κσμο. Μσω αυτς μπορε να διακριθε η ατομικ ευθνη και γι’ αυτ ο Ντσε την απρριπτε ως περιπλοκ στην επιδωξη της ωμς δναμης και δθεν ως στρβλωση της εαυττητας.

Και πρπει πντοτε να τθεται το ερτημα: Πς εναι δυνατν να κατανοσει κανες τις ευθνες του, αν αρνεται να σκεφθε; Θα ακολουθε τυφλ και αυτοματικ μνον ,τι δη εναι δοσμνο ως συνθεια απ το παρελθν και εμππτει στο αυτονητο και στην περιοχ του ενστκτου και του εκολου συναισθματος. Ακμη μως κι αν το παλι και γνωστ εναι σωστ, θα εναι σως ανεπαρκς απναντι στις νες συνθκες και προκλσεις, αλλ η δια η ανεπρκεια κατανησης θα εναι και αυτ η δια μια διαστρβλωση των εννοιν που θα ρυθμζουν τη ζω. Αυτ θα συμβανει, γιατ η κατανηση εξελσσεται και μσω αυτς της ευρτερης κατανησης προσαρμζεται και επαναβεβαινεται η ορθτητα του κιντρου και το νο ευρτερο εννοιολογικ περιεχμενο των σκοπν. Για παρδειγμα, η αφοσωση στην οικογνεια εναι μα βασικ αξα του ανθρπου, αλλ υπ τις συνθκες μιας κοινωνας περισστερο συνεκτικς και οργανωμνης αυτ η αφοσωση θα πρπει να εναρμονισθε με την κοινωνικ υπευθυντητα ισορροπντας βσει αρχν οικογνεια και κοινωνα, και, αν δεν το κνει, θα μεταβληθε σε νεποτισμ. Το διο το κνητρο της ανιδιοτελος οικογενειακς αφοσωσης θα μετατοπιστε σε κνητρο ατομικς και συλλογικς ιδιοτλειας με κντρο την οικογνεια. Το διο μπορε να γνεται και σε σχση με λλες αξες πως το θνος, η ελευθερα, η δναμη, η ευημερα και πολλς λλες. Γι’ αυτ την κατανηση απαιτεται κατανηση των θεμελιωδν εννοιν και σκοπν.

3) Να ενδιαφρεται μνον για το πεδο των αποτελεσμτων και χι για το πεδο στο οποο προετοιμζονται τα αποτελσματα και η πολιτικ εναι το πιο κραυγαλο πεδο που αποκαλπτεται αυτ. μως το πεδο των αποτελεσμτων εναι δη παρελθν σε σχση με το πεδο στο οποο προετοιμστηκαν αυτ και το οποο ταν το αληθιν παρν που μποροσε κανες να αντιδρσει αποτελεσματικ. Δηλαδ, η πραγματικτητα προετοιμζεται στο εππεδο της διαμρφωσης σκοπν και κιντρων, μετ αυτο εκπληρνονται στο εππεδο της πρξης και κατπιν επρχονται τα αποτελσματα των πρξεων. Αυτ, μως, που ο νθρωπος αποκαλε πραγματικτητα εναι το πεδο που αναδονται οι συνπειες των επιλογν του και εναι δη παρελθν υπ την ννοια τι οι επιλογς χουν δη γνει και χουν κινηθε σε δρση, εν αυτς βλπει απλς μια απεικνιση του περιεχομνου τους – και αυτ εναι δραματικ. Υπρχει διασνδεση ενς αιτου και των αποτελεσμτων του, αλλ αληθιν παρν εναι μνον το ατιο, η γενεσιουργς αιτα. Ββαια, και τα ατια μπορε να χουν πολλς διαστρωματσεις χρνου, αλλ αυτ εναι να λλο ζτημα μοιας μεν φσης αλλ που δεν εναι αναγκαο για την κατανηση ορισμνων θεμελιωδν λειτουργιν.

Για παρδειγμα,  μθαμε τι ο υπερδανεισμς μιας χρας οδηγε σε υποθκευσ της, μως αυτ δεν προκλθηκε ταν γινε γνωστ το γεγονς και ζητθηκε η αποπληρωμ του δανεου, αλλ πολ πιο πριν, ττε που η παραμικρ νξη για κατανηση ττοιων πραγμτων θα εθεωρετο θεωρητικολογα απ τους περισστερους. Ποιο ταν εδ το αληθιν παρν; Η μα προγενστερη χρονικ φση ταν ταν προετοιμαζταν και εφαρμοζταν η οικονομικ αυτ πολιτικ, μως ακμη και πριν απ αυτν υπρξε η χρονικ φση κατ την οποα ο νθρωπος με ακατλληλη παιδεα και πρτυπα προσηλωνταν στην υλικ ευημερα και γινταν παθητικς, χνοντας τσι την ευκαιρα να χρησιμοποισει επωφελς τα μαθματα που πρε απ τον παγκσμιο πλεμο. Και ακμη πιο πριν απ αυτν ταν η – απραντη, θα λγαμε – χρονικ φση που ο νθρωπος θεωροσε τι η μνη επιδωξη της ζως εναι η υλικ ευημερα κι ο εφησυχασμς. Υπρχει αλυσδα αιτων, που το μεταγενστερο ατιο εναι αποτλεσμα του προγενστερου. Γι’ αυτ η αυτογνωσα εναι τσο θεμελιδης.

να λλο παρδειγμα απ την καθημεριν ζω: παρατηρεται το φαινμενο νας νθρωπος να ενδιαφρεται για την ομορφι του (και ξρουμε πσο ντονο και καταπιεστικ εναι αυτ σμερα), αλλ ταυτχρονα να ξεχνει το ζτημα της υγεας (σωματικς και ψυχολογικς), που προηγεται ως σπουδαιτερο της ομορφις, καθς και το ζτημα της αυταξας του σματος που μπορε τσι να γνεται νας προς σχεδν εμπορεσιμος, πργμα που αντιστρατεεται μως την επιθυμητ ολοκλρωση της ατομικτητας, της αυταξας, της ελευθερας και της αγπης για τον εαυτ. Διαφεγει συνεχς το ουσιδες και η βαθτερη επιδωξη. Και για να φανε πσο αναγκαο εναι το πεδο της ννοιας πρπει να προσθσουμε στο τελευταο παρδειγμα τι θα μποροσε η προσπθεια για αυταξα και ελευθερα να υπκειται και αυτ σε κνδυνο, δηλαδ να αναπτυχθε και αυτ με λανθασμνο τρπο απλς ως αντδραση στον περιορισμ που επιβλλουν τα παραπνω πρτυπα ομορφις, παρνοντας τη μορφ υπεροψας, επιθετικς αδιαφορας που μως θα υποκρπτουν φθνο και χι αληθιν απελευθρωση απ τη φυλακ αυτ, οπτε πλι τα θεμελιδη θα διαστρεβλνονται.

Τποτε, λοιπν, απ λες αυτς τις ημιτελες προσπθειες δεν διασφαλζει την ευτυχα του ανθρπου - και χι μνον αυτν.

Οι περισστερες κινσεις του ανθρπου διακρνονται, δυστυχς, απ μα τση φυγς απ την πραγματικτητα (πως π.χ. και μρους του οικολογικο κινματος) καθς και απ απκρουση της εννοιολογικς αντληψης του εαυτο, των σκοπν του και του κσμου, γιατ αυτ ακριβς οδηγε τον νθρωπο μσα στον κσμο και τις ευθνες του. Αλλ χωρς αυτν την αντληψη καμμα κνηση δεν εναι σωστ και απλς η φαντασωση θα αυτοαναγορεεται σε πραγματισμ, εν ο πραγματισμς θα υποτιμται ως θεωρητικολογα μσα απ μα κατφωρη αντιστροφ των αξιν. Αυτ εγγυται τι καμμα προσπθεια για ασφλεια ελευθερα δεν πρκειται να χει επιτυχα και το χειρτερο εναι τι με αυτν τον τρπο οτε τα αναγκαα μαθματα θα ληφθον απ την αποτυχα, γιατ η λη αυτ αντδραση εναι ευθεα επιλογ της τυφλτητας.



[i] Γιννης Ζσης, "Η ισχς και η ειδωλοποηση του Εναι", solon.org.gr.

 

 

Η Ιωννα Μουτσοπολου εναι Δικηγρος, μλος της  ΜΚΟ ΣΟΛΩΝ.

 

 

-Σχλια

/ (θα πρπει να κνετε login για να αναρτσετε νο σχλιο)

-

 

 

2009-2012 ALL ABOUT WEB ( , Web development, )