Digital Direct Democracy
   
e-mail
-
-
 
- -
  - |
 
     
-  

 

«Μεγλες ιδες: μοιες λξεις,  αντθετα ορματα»

Αυτ η φρση απεικονζει μια βαθι πεποθηση των ανθρπων, τι οι διοι δεν χουν ευθνη για σα δειν συμβανουν στο κοινωνικ γγνεσθαι, αλλ τι υπρχει πντοτε να ατιο εξωγενς, στω και αν αυτ δεν εναι φυσικ φαινμενο αλλ κοινωνικ. Αυτ η τση οφελεται σε διφορους λγους, πως στο τι ο νθρωπος:
α) Δεν θλει να συνδσει το ατομικ με το κοινωνικ, δεν θλει να διακρνει τη γραμμ σνδεσης ανμεσα στις ατομικς επιλογς και στα κοινωνικ φαινμενα, δηλαδ να τα δει ως συνπειες αυτν των επιλογν, γιατ πρωταρχικ θλει να υπεκφγει της ευθνης. Και επειδ τα μλη της κοινωνας διαθτουν αρνητικ χαρακτηριστικ, εναι πντοτε εκολο να επιρρψει τις ευθνες στους υπλοιπους σε να βιο σστημα που επιχειρε ακμη και να αθωσει λους τους μοιος του, γιατ μσα σε μια συνολικ αθωση δεν υπρχει διαμχη και συζτηση επ των υποκειμενικν αιτων.

Σε κποιον βαθμ, αυτ οφελεται στο τι αντιλαμβνεται τσο καταλυτικ και «ιερ» τη διαφορετικτητ του που τον οδηγε να διακρνει τα αρνητικ στους λλους εν στον εαυτ του δεν μπορε να το κνει. Ταυτχρονα και αντιφατικ, ως τομο επιζητε την ομοιομορφα και το αγελαο με συνπεια να αρνεται παιδαριωδς να αξιολογσει το προφανς, τι οι περισστεροι νθρωποι διακατχονται απ τις διες τσεις και επιθυμες. Δηλαδ, η διαφορετικτητα τενει να προστατεσει τον εαυτ της με κθε κστος και ενντια σε κθε λογικ. Δεν θλει να αντιληφθε την ατομικ ευθνη ως μρος της συλλογικς ευθνης, ακμη και ταν η σχση τους εναι εξφθαλμη.

β) Πιστεει τι οι αριστες επιθυμες και σκψεις του για ανιδιοτλεια και κοινωνικτητα (που μως εναι χλιαρς και ποτ δεν γνονται πρξη) αρκον για να αθωσουν τις ταυτχρονες επιβλαβες επιθυμες και πρακτικς του που τσι τις εντσσει σε να εδος δικαιολογημνης και νμιμης μυνας. Εδ γνεται φανερ τι η επιθυμα συχν αποκπτει τον νθρωπο απ την πραγματικτητα και οι συγκρουμενες επιθυμες του, αντ να τον οδηγον σε τελικ ξεκαθρισμα του σωστο και του λθους, τελικ χρησιμοποιονται απλς για να εκτοννει διαφορετικς συνιστσες του εαυτο του που εναι αντθετες και εχθρικς μεταξ τους, κατορθνοντας τσι να αποφεγει την εσωτερικ σγκρουση. Οι αριστες επιθυμες του για ανιδιοτλεια τον «χρζουν» καλ και αθο, εν οι ατομικιστικς αντικοινωνικς επιθυμες του αποτελον μα «αναπφευκτη ανγκη» που δικαιολογεται εφ’ σον χει προηγουμνως χριστε αθος.

γ) νας ακραος υλισμς χει καταλβει την αντληψ του, τι η παρξη του ανθρπου εναι μηχανιστικ (ακμη και ταν δεν εναι θεωρητικ υλιστς) και επομνως η συνεδηση εναι πντοτε ενεργομενο ενς εξωγενος παργοντα. Δηλαδ, αυτ εναι τελικ να πρβλημα συνειδητς ασυνεδητης κοσμοθερησης.

δ) Οι ιδεολογικς απψεις οι προσκολλσεις σε σχολς σκψης παζουν επσης να σημαντικ ρλο σε αυτ τη στση.

ε) Η ανθρπινη σκψη και ψυχολογα εναι προς το παρν για την πλειοντητα αντανακλαστικ αντιδραστικ στο περιβλλον, χωρς να εκφρζει πρωτοτυπα και αληθιν βοληση. Και σοι κομπζουν για την ανεξρτητη βολησ τους συνθως εννοον μια ανεξλεγκτη επιθυμα που τους κυβερνει και δεν γνωρζει περιορισμος. Η επιθυμα μως τυφλνει και αποκρπτει την πραγματικτητα, αλλ χωρς αντληψη της πραγματικτητας δεν μπορε να υπρξει αληθιν βοληση. Πραν τοτου, η επιθυμα εναι νας εξαρτησιογνος παργοντας, πργμα που επσης αποκλεει την παρξη βολησης, ακμη κι αν εκφρζεται με δναμη και πρωτοβουλα.

στ) να λλο στοιχεο στρβλωσης εναι το τι οι περισστεροι θεωρον τι μνον οι ατομικς επιβλαβες πρξεις επιφρουν ευθνη, εν ,τι δεν εκφρζεται με πρξη δεν επιφρει συνπειες και ευθνη. Ο ηθικς κδικας – ταν υπρχει – ορζεται με το γνωστ «ου» και υπρχει η διχυτη αυταπτη τι ο τρπος σκψης και ζως που δεν εμππτει στους απαγορευτικος ορισμος του νμου και της κοινωνικς ηθικς εναι αποκομμνος απ το περιβλλον, σαν να χει υποστε κποια αποστερωση. Η κακ σκψη, η λογη επιθυμα, οι κθε λογς στρεβλς τσεις εναι αθες, εφ’ σον βρσκονται σε μια μνιμη καταστολ και απκρυψη λγω της απαγορευτικτητας του περιβλλοντος. μως ακμη και σε να μηχνημα, που εναι βιο, δεν αρκε να μη λειτουργον τα μρη του ενντια στο λο, αλλ πρπει ταυτχρονα να επιτελον τις λειτουργες που πρπει, χωρς να αδρανον. Αντθετα, στον νθρωπο θεωρεται τι η αδρνεια αρκε για την καλ λειτουργα του συστματος, πργμα που αποτελε μα πονηρ εφερεση του ανθρπου για να διγει απερσπαστος την ιδιοτελ ζω του.

 

Με ττοιο συνειδησιακ υπβαθρο εναι αναμενμενο να θεωρεται να σστημα ως ατιο κοινωνικν συνθηκν. Ββαια, εναι αληθς τι να σστημα (οποιοδποτε σστημα, οικονομικ κοινωνικ) χει τη δικ του δυναμικ και φανεται να λειτουργε ανεξρτητα απ τις ατομικς βουλσεις των μελν της κοινωνας. μως αυτ δεν εναι απλυτα αληθιν. Το σστημα λειτουργε φαινομενικ ανεξρτητα απ τη λεγμενη λακ ατομικ βοληση, αλλ στον προσεκτικ παρατηρητ τα πργματα αποκαλπτονται διαφορετικ. Διφοροι συνειδησιακο παργοντες οδηγον σε μια ττοια λειτουργα.

Πρτον, στη συστημικ λειτουργα πντοτε επεμβανουν νθρωποι επιχειρντας να ικανοποισουν τις δικς τους προσωπικς επιθυμες χρησιμοποιντας το σστημα, συνθως αυτο εναι νθρωποι ισχυρο που προσπαθον να το ελγξουν προς φελς τους και μνον.

Δετερον, οι διοι οι αδναμοι πολτες χουν συγκρουμενες επιθυμες και αυτο επσης τενουν να επηρεσουν τη συστημικ λειτουργα προς ικανοποηση αυτν των επιθυμιν.

Τρτον, οι πολτες σε κθε περπτωση εκφρζουν τη μγιστη αδρνεια και αδιαφορα σχετικ με το κοινωνικ γγνεσθαι, με αποτλεσμα να αντιδρον μνον ταν να πρβλημα τους αγγζει προσωπικ, αδιαφορντας κατ τον χρνο που αυτ γεννιται και αναπτσσεται ως εχθρς στα κοινωνικ θεμλια. Συνπεια αυτς της αδιαφορας και αδρνειας εναι το τι εξαντλον το ενδιαφρον τους για τα κοιν σε μια πολιτικ εκλογ μετ την οποα επαφενται στην πολιτικ βοληση των εκλεγμνων αντιπροσπων τους για την ευδωση των επιλογν τους. Αυτ μως η αδρνεια και αδιαφορα, που αποτελε παθητικ ιδιοτλεια και ηθελημνη επιλογ, εναι ακριβς η κινητρια δναμη του «συστματος» το οποο τσι αφνεται στα χρια των ιδιοτελν, οπτε η ενεργ ιδιοτλεια συμπληρνει την παθητικ. Η συνεδηση του συστματος εναι η συνεδηση των ανθρπων. Δεν υπρχει κποια αυτεξοσια συστημικ βουλητικ ονττητα που να μπορε να αναλβει κθε ανθρπινη ευθνη. Αυτ εναι μθος.  

μως σε αυτ τη δυσλειτουργα του συστματος υπρχει μα μεγλη δυσκολα: το νμα της  ευθνης χνεται μσα στην πολυπλοκτητα των διαπλεκμενων σχσεων και του χρνου που απαιτεται για να γνει ορατ η στρβλωση και να επιφρει αποτελσματα. Δηλαδ, η σχση αιτου και αποτελσματος αποτελε μια πυκν και μακρι αλυσδα σχσεων και παρεμβολν που καθιστ αρατη την ευθνη του καθενς. Εδ η συλλογικτητα γνεται πεδο απκρυψης της ατομικς ευθνης, επειδ ο καθνας θεωρε τι η ατομικ ευθνη υπρχει μνον ταν χει ττοια ισχ στε να επιφρει μεσα να αποτλεσμα. Αλλ τα πργματα δεν εναι τσι. Η δναμη του ανθρπου γκειται χι μνον στη διαφορετικτητ του αλλ και στη συλλογικτητ του, αρκε να μην αντιληφθε κανες αυτ τη συλλογικτητα απλς ως δναμη του πλθους αλλ ως μια εγγεν ιδιτητα του ατμου. Η αθροιζμενη δναμη του πλθους εναι να επιφαινμενο που υποκαθιστ στη χοντροκομμνη αντληψη τη συλλογικτητα με αθροιζμενες διαφορετικτητες, που μως η μφαση βρσκεται στη χωριστ διαφορετικτητα και τα κριτρια εναι ατομιστικ. Αλλ τα κριτρια θα πρεπε να λειτουργον και αντστροφα, δηλαδ να βλπουμε τη συλλογικτητα που εκφρζεται στις πολλς διαφορετικτητες και τις διαφορετικτητες που εκφρζονται μσω της συλλογικτητας. Η ατομικτητα διαφορετικτητα εναι φορας και της συλλογικτητας πλην του εαυτο της, γιατ χωρς συλλογικτητα δεν μπορε να υπρξει ατομικτητα – οτε θα εχε νημα κτι ττοιο! – και, επομνως, εναι φορας της συλλογικς δυναμικς και ευθνης.

Γνεται φανερ τι τα αυτονητα δεν ισχουν και, αν δεν τα υπερβομε, δεν πρκειται ποτ να διακρνουμε τις λογικς λσεις των προβλημτων μας. Αλλ μας παρχουν ττοια ψυχολογικ ευκολα (γεμτη, ββαια, με ψευδαισθσεις) που νομζουμε τι η διαχεριση του εαυτο μας εναι εκολη, σο εκολο φανεται το να διαχειριστομε να πργμα που μας ανκει, πργμα που δεχνει πσο χουμε αποξενωθε απ τον εαυτ μας.

 

Η Ιωννα Μουτσοπολου εναι Δικηγρος Μλος της ΜΚΟ Σλων

 

-Σχλια

/ (θα πρπει να κνετε login για να αναρτσετε νο σχλιο)

-

 

 

2009-2012 ALL ABOUT WEB ( , Web development, )