Digital Direct Democracy
   
e-mail
-
-
 
- -
  - |
 
     
-  

.

.

 

Τα ξενγλωσσα ονματα πολιτευμτων,  Republic (Ρεπουμπλικανισμς) και Democracy (Δημοκρατα), αν και δεν χουν το διο νημα, αποδδονται στη να ελληνικ γλσσα με την δια λξη. Με τη λξη Δημοκρατα. μως οι διφορες μεταξ των δο πολιτευμτων εναι σημαντικς και αφορον  στους στχους,  τα ργανα εξουσας  και τις διαδικασες .  νας απλς, σντομος και αξιπιστος τρπος κατανησης των βασικν διαφορν μεταξ αυτν εναι η σγκριση:  (1)Της  ετυμολογας και της προλευσης, των δο ονομτων και (2) Των οργνων εξουσας,  που χει το πολτευα της γνσιας Δημοκρατας και του Ρεπουμπλικανισμο.

 

1.Ετυμολογα και προλευση. 

Ο ρος Δημοκρατα ( Democracy) εναι Ελληνικς και σημανει Κρτος του Δμου. Κρτος στα Ελληνικ σημανει ισχς , εξουσα,  εν Δμος εναι το σνολο των πολιτν μιας περιοχς. Τοτο προκπτει  απ την ονομασα τους. Λμε   Δμος  Αθηναων και χι Δμος της Αθνας.  Συνεπς Δημοκρατα σημανει η  ισχς των μελν του Δμου, η ισχς των πολιτν.  

Ο ρος Republic (Ρεπουμπλικανισμς) εναι Λατινικς και δημιουργεται  απ τις λξεις Res Publica  που σημανουν «η δημσια κατσταση», κτι που ανκει  σε λους τους ανθρπου και δεν νια ιδιοκτησα του ενς (πχ η εξουσα). Ο ρος χρησιμοποιθηκε  σαν νομα μορφς πολιτεματος απ το Κικρωνα για να αποδοθε στα Λατινικ ο ρος  «Πολιτεα του Πλτωνα και Αριστοτλη». Σημειστε τι Πολιτεα στη νεοελληνικ σημανει Πολτευμα. 

 

2.ργανα εξουσας

Σε λα τα πολιτεματα η πραγματικ εξουσα ασκεται απ Τα ργανα Εξουσας δηλαδ απ αυτν/ τους  που λαμβνει/νουν  τις μεζονες αποφσεις. Αυτο που λαμβνουν την πληθρα των ελασσνων αποφσεων οι οποες,  λαμβνονται  για να υλοποιηθον οι μεζονες και  επγονται και περιορζονται  απ τις μεζονες, αποτελον  τα ργανα Λειτουργας· αποτελον   τους υπηρτες της Εξουσας. Για παρδειγμα, στις  Απλυτες Μοναρχες Δικτατορες ργανο εξουσας εναι ο μονρχης /δικττωρ εν ργανα  λειτουργας οι υπουργο, οι στρατηγο, οι αξιωματοχοι της Πολιτεας. Ο Σουλτνος της Οθωμανικς Αυτοκρατορας και ο  Χτλερ της Ναζιστικς Γερμανας ταν τα πραγματικ ργανα εξουσας, εν οι υπλοιποι αξιωματοχοι ταν  ργανα  λειτουργας. Στις σημερινς «δημοκρατες  ργανο Εξουσας στη θεωρα εναι το Κοινοβολιο που ψηφζει τους νμους και λαμβνει τις  μεζονες και ελσσονες αποφσεις. Στην πρξη μως οι μεζονες αποφσεις λαμβνονται απ τον Πρωθυπουργ και τους συμβολους του, και στη συνχεια επικυρνονται απ την κυβερνσα πλειοψηφα των βουλευτν.  

Στην αρχαιοελληνικ, στην αυθεντικ  Δημοκρατα ργανο εξουσας ταν η Εκκλησα του Δμου· Γενικ Συνλευση των πολιτν που λμβανε τις μεζονες αποφσεις , εν οι ελσσονες αποφσεις λαμβανταν απ τους ρχοντες. Να πως περιγρφει το πολτευμα της Αληθινς Δημοκρατας ο Θουκυδδης

« χουμε πολτευμα που δεν αντιγρφει των λλων τους νμους, αλλ πιο πολ εμαστε εμες παρδειγμα σε μερικος παρ μιμητς τους. Και χει τοτο το πολτευμα το νομα Δημοκρατα, γιατ δε διοικον οι λγοι αλλ οι περισστεροι· κι εναι λοι οι πολτες μπροστ στους νμους σοι για τις ιδιωτικς τους διαφορς· για την προσωπικ  μως ανδειξη και τις τιμς,  καταπς ξεχωρζει καθνας σε κτι προτιμιται στα δημσια αξιματα, πιο πολ γιατ εναι ικανς παρ γιατ τον ανδειξε ο κλρος· οτε πλι κποιος, επειδ εναι φτωχς , κι εν μπορε να κνει κτι καλ στην πολιτεα, εμποδζεται απ αυτν την ασμαντη κοινωνικ του θση…..»[1]  

Στο πολτευμα της  Ρωμακς Δημοκρατας  (Res publica Romanorum),  ργανο εξουσας ταν:  οι πατοι, η Σγκλητος και ο Λας. Κθε να απ αυτ τα ργανα αντιπροσπευε και απ να εδος διακυβρνησης· μοναρχα, αριστοκρατα, δημοκρατα.  Αν λβουμε υπψη τι οι ελεθεροι πολτες της Ρμης κατατασσταν σε Πατρικους και Πληβεους ( η πλμπα στη νεοελληνικ) και τι οι πατοι και οι Συγκλητικο προερχταν απ την τξη των Πατρικιν,  μπορε εκολα να συμπερνει κποιος  τις διαφορς στα ργανα εξουσας των δο πολιτευμτων.

 

3.Οι βασικο στχοι  

Βασικς στχος της Δημοκρατας εναι η ηθικ του πολιτεματος· εναι η διασφλιση της ιστητας των πολιτν, ετε εναι κυβερνντες , ετε εναι κυβερνμενοι· εναι η διασφλιση του σττους του  «ρχοντος και αρχμενου πολτη».  

Βασικς στχος του Ρεπουμπλικανισμο εναι η αποτελεσματικ υπηρτηση των δημοσων  θεμτων· εναι η αποτελεσματικτητα του πολιτεματος.

 

Σημαντικ παρατρηση

Το πολτευμα της αρχαιοελληνικς Δημοκρατας χει σημαντικς λειτουργικς και οικονομικς δυσχρειες, γιατ οι πολτες πρεπε να συγκεντρνονται σε κοιν τπο και χρνο ( στην Πνκα την δια μρα και ρα) για ενημερωθον, να διαβουλευθον και να  λβουν αποφσεις με δημοψηφσματα.  Οι δυσχρειες αυτς καναν εφικτ τη λειτουργα της Δημοκρατας μνο στα μικρ Κρτη- Πλεις της Αρχαας Ελλδας. Στα μεγλα κρτη -  κοινοπολιτεες, αυτοκρατορες – η λειτουργα της Δημοκρατας ταν ανφικτη, ταν ουτοπικ. Συνεπς ο Ρεπουμπλικανισμς ταν το μνο  «πολτευμα δημοκρατας» που εχε λειτουργικ και οικονομικ εφικττερα σε αυτ. Η ποψη εναι συμβατ με το κριτριο του πατρα των πολιτικν επιστημν Μοντεσκι. Κατ τον Μοντεσκι, το βλτιστο πολτευμα εξαρτιται απ το μγεθος  της χρας και εναι:  η Δεσποτεα για τις πολ μεγλες χρες, η  Συνταγματικ Μοναρχα για τις μεσαου μεγθους και η Δημοκρατα για τις μικρς.  Σμερα μως που χρη στην ψηφιακ τεχνολογα  «λος ο κσμος γινε να χωρι»,  η λειτουργι της Δημοκρατας χει λειτουργικ και οικονομικ εφικτοτητα σε λες τις χρες, ανεξρτητα απ την κταση και τον πληθυσμ τους.  

 

Σνοψη και συμπερσματα   

Δημοκρατα ονομζεται το πολτευμα της αρχαιοελληνικο πολιτισμο,  ειδικτερα της Αθνας, εν  Ρεπουμπλικανισμς ( Republic) ονομζεται το πολτευμα της  Ρωμακο πολιτισμο, της Ρωμακς Αυτοκρατορας.

Απ τα σημεριν «δημοκρατικ»  πολιτεματα, λγα  εναι προσανατολισμνα στις αρχς και τη φιλοσοφα  της Δημοκρατας (πχ Ελβετα), αλλ τα περισστερα εναι προσανατολισμνα σ’ αυτς του Ρεπουμπλικανισμο. Το διο ισχει και για τα πολιτικ κμματα.  Χαρακτηριστικ παρδειγμα εναι τα κμματα  των Δημοκρατικν και των Ρεπουμπλικνων των ΗΠΑ.

Η χρση του ρου Δημοκρατα για κθε μορφ πολιτεματος, ακμα και για κενα που βναυσα καταπατον τις αρχς της Δημοκρατας και του Ρεπουμπλικανισμο, εναι παραπλανητικ και γνεται  για να ενισχυθε η ηθικ τους. Το παρλογο εναι τι  επιτρψαμε τη χρση του ονματος Δημοκρατα για κθε πολτευμα,  εν δεν επιτρψαμε τη  χρση του ονματος Φτα(Ελληνικ) και  Κονικ (Γαλλικ), σε παρμοια προντα !!! Γιατ το επιτρψαμε;; Η απντηση νομζω πως δεν εναι πολ δσκολη.

Δεν εναι μσα στις δυναττητες μας, αλλ και στις προθσεις μας να εξαντλσουμε το θμα των διαφορν μεταξ Δημοκρατας και Ρεπουμπλικανισμο. Πρθεση μας εναι να παρουσισουμε κποια βασικ στοιχει των δο πολιτευμτων απ την επεξεργασα των οποων να μπορε ο κθε πολτης  να βγλει τα δικ του συμπερσματα. Τα συμπερσματα τρτων,  πολλς φορς αντιφατικ, πολπλοκα και δυσνητα,  δεν πρπει να υιοθετονται χωρς την επεξεργασα τους απ εμς τους διους, ανεξρτητα αν αυτ προρχονται απ ειδμονες, απ κποιους που θεωρονται ειδμονες, απο απλος πολτες.



[1] ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ.  ΙΣΤΟΡΙΑ ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ.  Επιτφιος λγος του Περικλους.   Αρχαα  Ελληνικ  Γραμματεα «Οι λληνες».  Εκδσεις : Κκτος 1994.  Μετφραση : Αναστσιος Γεωργοπαπαδκος

 

 

 

2009-2012 ALL ABOUT WEB ( , Web development, )