Digital Direct Democracy
   
e-mail
-
-
 
- -
  - |
 
     
-  

: ;

 

Η οικονομα ως τομας ισχος και εξουσας

(Α)να πργμα που δεν ομολογεται στις διφορες θεωρσεις της οικονομικς κατστασης, αλλ και σε θεωρες για την οικονομα, εναι η φση της λειτουργας της οικονομας (ορισμνου τουλχιστον επιπδου) ως ισχος και εξουσας. Η εξουσα δεν ταυτζεται με τη διακυβρνηση καθαυτ οτε με τους φορες της –αν και συνθως εναι αυτ που συμβανει με τη συνδρομ και λλων παραγντων. Θα μποροσαμε να αποδσουμε στην εξουσα την προσπθεια, μσω πρξεων παραλεψεων, για χειραγγηση της συνεδησης των λλων, πολλν λγων, των γεγοντων και κθε λλου παργοντα με σκοπ που δεν συνδει προς το κοιν καλ, ακμη και αν η μεμονωμνη πρξη δεν εναι καθαυτ ενντια σε αυτ.

Το γεγονς της εξουσας εκτυλσσεται σε μκος χρνου και η διασνδεση των πρξεων με το αποτλεσμα δεν φανεται πντοτε μεσα, παρ μνον ταν αφ’ ενς μεν ολοκληρωθε σε χρνο ο σκοπς του πρττοντα και αφ’ ετρου υπ το φως περισσοτρων παρλληλων παραγντων που μπορον να αποκαλψουν το κνητρο και το αναγκαο συνδυαστικ αποτλεσμα της μεμονωμνης πρακτικς. Σε αυτ εξλλου αποσκοπε η λλειψη διαφνειας: στην απκρυψη των συντρεχντων παραγντων που θα μποροσαν να αποκαλψουν γκαιρα τα κνητρα και τα μελλοντικ γεγοντα. Η δικριση της πρξης εναι εξ αυτο του λγου πολ δυσχερς και εππονη και, με τα κοιν επιφανειακ κριτρια, δεν γνεται διακριτς ο ρλος της στην ιστορα –παρ μνον πολ εκ των υστρων.

Η εξουσα εναι να φντασμα –σχετα απ το πσο ισχυρ μπορε να εναι. Και πως επε ο Λο Τσε «Γι’ αυτ η ταπειντητα εναι η ρζα της μεγαλοσνης, πως το χαμηλ εναι θεμλιο του υψηλο. Οι αφντες θα σαν ειλικρινες μονχα αν ομολογοσαν την αναξιτητ τους»[i]. Η εξουσα μως εναι επμονη, χι μνον η προσωποποιημνη αλλ και η διχυτη στον νθρωπο.

Οι διφορες ννοιες χουν καταλξει να παρουσιζονται στην πολιτικ σαν να πρκειται να εφαρμοσθον σε ναν κσμο ιστητας, δικαιοσνης και ευγνειας, που υπρχει πλρης διαφνεια σκοπν, πρξεων και προοπτικν, πως π.χ. παρουσιζεται η ελεθερη οικονομα και μλιστα ως ατομικ και δημοκρατικ δικαωμα. Αλλ και ο διος ο ανταγωνισμς, που παρουσιζεται σαν πανκεια για τα οικονομικ προβλματα, για να λειτουργσει πως υπσχονται απαιτε μα σχετικ ιστητα δυνμεων. Ττοια μως δεν υπρχει, εναι μα φαντασωση. Η λειτουργα της οικονομας, και ιδιατερα της ελεθερης οικονομας, δεν καθορζεται μεσα απ τον μσο νθρωπο, σως οτε απ τον σχετικ επορο. Δεν χει δηλαδ αυτς την πρωτοβουλα, ωστσο σε αυτν γκειται η ανταπκριση στα ερεθσματα που θτουν λλοι. Αυτ εναι η ευθνη του. Εναι προσβολ προς τον νθρωπο να απαιτε να τλειο περιβλλον, για να επιδεξει αρτιτητα, και αυτ γιατ διαθτει πνεμα, δεν εναι αντικεμενο. Αυτ δεν σημανει τι αυτο που θτουν τα εμπδια εναι ανεθυνοι. Συνθως θεωρον τι καλς πρττουν, θεωρντας ως φεση των «αμαρτιν» τους την διαπιστωμνη συνειδησιακ στρεβλτητα των υπολοπων ανθρπων. Αλλ δο στρεβλτητες –και μλιστα μοιες!- δεν ανταλλσσουν συγχωροχρτια! Πντως η υπ διαχεριση δναμη λογικ αυξνει την ευθνη αναλγως.

Ταυτχρονα, παρλληλα με τις εξαγγελες περ ελευθερας της οικονομας ως συμβλου της ελευθερας, στο πεδο της πρξης εμφανζονται τα φαινμενα διαφθορς –αν και χι στο πλρες ανπτυγμ τους- και παρουσιζονται με ναν τρπο που να φανονται αποκομμνα απ τις θεωρητικς αυτς εξαγγελες, που τσι επιχειρεται να διατηρσουν την αληθοφνει τους παραγνωρζοντας ηθελημνα τον υπρχοντα στρεβλ ανθρωπολογικ παργοντα που τις καθιστ εξαρχς πρακτικ αδνατες. λα αυτ συμβανουν σε να φαλο κκλο εννοιν, αντιθσεων, συγκροσεων, αναγκν και παραλογισμο που δεν πρκειται να τελεισει μχρις εξαντλσεως ετε των ανθρπων ετε του πλαντη.

Τα οικονομικ μεγθη εναι –ετε το θλουμε ετε χι- ισχς και εξουσα και η ελευθερα δεν χει καμμα αξα για την εξουσα, παρ μνον δημαγωγικ.

Εδ πρπει να ξεκαθαρσουμε και τα εξς:

1.- Το διο το οικονομικ μγεθος δεν θα μποροσε μεν απ κοιν θεωρητικ ποψη να αποτελε εξουσα, αλλ αναπφευκτα με δεδομνη την ανθρπινη απληστα θα ταν αδνατον να αποφευχθε η χρση της δναμης απ τον χοντα. Aυτ συμβανει γιατ η οικονομα δεν εναι νας τομας ξεκομμνος, σχετος απ την υλικ, βιολογικ και ψυχολογικ πραγματικτητα, αλλ εναι η δια η καταστλαξη αυτς της πραγματικτητας στο πεδο των φαινομνων.

Η απληστα η τση υπεροχς και ελγχου εναι μα εξωτερικ επδραση στα υπολογιστικ οικονομικ μοντλα σκψης που πρπει να ληφθε εξαρχς υπψη, κυρως επειδ εναι και νας κυραρχος παργοντας που ρυθμζει την ανθρπινη ζω και την οικονομα. Δεν μπορομε αφελς να απομονσουμε τις εξωτερικς επιδρσεις, απλς και μνον επειδ δεν εναι με ακρβεια μετρσιμες. Πραν τοτου, συχν η παρλειψη αυτν των παραγντων γνεται σκπιμα, για να δημιουργηθε μα πλνη στην κοινωνα. Η μη λψη υπψη αυτς της εξωτερικς επδρασης οδηγε αναπφευκτα στην δημιουργα μας κατστασης ισχος του δυνατο, που απλς δεν ομολογεται.

Κθαρση για τις πρξεις μας δεν αποτελε η συλλβδην απλ εξαγγελα αρχν, αλλ η λψη υπψη λων των παραγντων στε η εξαγγελα τους να μπορε να γνει κατ προσγγιση πρακτικ. Σε αυτ το σημεο της παρλειψης των εξωτερικν επιδρσεων, πως εναι τα ανθρωπολογικ χαρακτηριστικ, ταιριζουν –αν και με διαφορετικ κνητρα- τσο οι σκπιμες στρεβλσεις της λειτουργας και της φσης των ιδεν σο και οι επιπλαιες ριζοσπαστικς παρουσισεις και εφαρμογς τους. Ειδικ η φση της ελευθερας εναι πολ μακρν της αφελος και ανητης «ελευθερας» αυτο του εδους.

2.- Απ το λλο μρος θα πρεπε να διευκρινσουμε με κθε ειλικρνεια τι η δια η προσπθεια για επτευξη μεγλου οικονομικο μεγθους εναι οντολογικ κτι το περιττ και η περιτττητα εναι πντοτε επιβλαβς, χι μνον για την φιλοσοφικ ολοκλρωση, αλλ και για το πεδο της πρξης, επειδ η πρξη κυβερνται και καθορζεται σε μεγλο βαθμ απ το ψυχολογικ γγνεσθαι και χι απ την καθαρ λογικ. Η λεγμενη οικονομικ «φοσκα» εναι αποτλεσμα περιτττητας και χι λογικς.

3.- Επσης το αυτονητο εναι τι απναντι σε ττοια μεγθη ο νθρωπος ετε ως τομο ετε ως ομδα δεν χει καμμα δναμη ανταγωνισμο. Ο ανταγωνισμς που φαντζονται οι νθρωποι δεν υπρχει πραγματικ, αφο λες οι συνθκες χουν ορισθε απ ισχυρος οικονομικος παργοντες, και μνον σε να μικροκοινωνικ εππεδο ανξιο λγου μπορε να λειτουργσει. Επσης υπρχει ανταγωνισμς στα υψηλ κλιμκια κεφαλαου, αλλ αυτ και πλι δεν επηρεζει πραγματικ τον μσο πολτη.

4.-Επσης θα πρεπε να σημεισουμε εδ τι η δια η «δημοκρατικ» διαδικασα εκλογς των αντιπροσπων του λαο για τη διακυβρνηση απαιτε μεταξ λλων σημαντικ χρηματικ ποσ για την προβολ των υποψηφων, πργμα που αναδεικνει την εξρτηση της διας της πολιτικς απ το χρμα και τους φορες του.

Αυτ η εξρτηση της πολιτικς απ το χρμα, μαζ με την νοητικ ασφεια των εξαγγελλμενων αρχν, τσο στην εκλογ σο και στη διακυβρνηση εναι προφανς παγκσμια και μας οδηγε αναπφευκτα στο συμπρασμα τι η οικονομα εναι μα τταρτη εξουσα, πλην των επισμων τριν, η οποα διαπερνει λους τους τομες της επιχειρηματικτητας και ζως, εναι ανεπσημη αλλ de facto ισχυρτερη και υπερκεμενη των λλων –χι επειδ το επε ο Μαρξ ποιος λλος στοχαστς, αλλ επειδ αποδεικνεται στην πρξη τι τσι εναι. Για λγους θεωρητικος και μνον θα πρπει να αποσαφηνσουμε εδ τι ο πλοτος μεν αποτελε σμερα παργοντα εξουσας, αλλ στο μλλον νας αντστοιχος παργοντας εξουσας και δναμης θα μποροσε να εναι διαφορετικς και περισστερο «υλος». Εξλλου και η δια η οικονομα χρησιμοποησε τελευταα λο και πιο υλα οικονομικ εργαλεα.

Ωστσο θεωρομε τι λοι οι παργοντες εξουσας και δναμης εμππτουν σε μα υπ «ευρεα ννοια οικονομα» που χει ως χαρακτηριστικ της την λλειψη επρκειας για λους –και η δια η εξουσα εναι πντοτε για λγους, ακμη και ταν δεν στηρζεται στο χρμα. Θεωρομε δηλαδ τι υπρχει νας νμος οικονομας σχετικς με ο,τιδποτε βρσκεται σε στεντητα και σε αυτν εμππτει και η ανθρπινη επιθυμα, που πντοτε στρφεται σε αυτ που δεν κατχει και δεν εναι αρκετ για λους. Εξλλου και η τση υπεροχς αποσκοπε ακριβς σε αυτ: να κατχει κτι που δεν μπορον να κατχουν λοι. Αυτ συνιστ τον κσμο της ανγκης ετε η ανγκη εναι πραγματικ ετε φαντασιακ.

 

(Β)Αυτ λη η κατσταση της στρβλωσης της οικονομας και της μετατροπς της σε ισχ και εξουσα δεν μπορε παρ να επηρεζει το οικονομικ, πολιτικ και κοινωνικ πεδο.

1.-Η επιρρο της οικονομας με το δγμα της «συνεχος» ανπτυξης και επομνως της συνεχος κατανλωσης οδγησε σε εξντληση των φυσικν πρων (και δεν μιλμε για την κλιματικ αλλαγ, το ατιο της οποας εναι αμφισβητομενο απ ορισμνους). Το αποτλεσμα αυτς της εξντλησης εναι φανερ και οδηγε χι μνον σε σημαντικ επιδενωση το βιοτικ εππεδο των ανθρπων οπουδποτε στον κσμο λγω της εξντλησης των νερν, της βιοποικιλτητας, της υγιειντητας της διαβωσης, αλλ στρεβλνει περαιτρω και την οικονομα.

Αξζει να αναφρουμε σε αυτ το σημεο να απσπασμα απ ομιλα του Αρχιεπισκπου του Καντρμπουρυ στις 7/3/2009, με προηγομενη αναφορ του σε δο συγγραφες μεταξ των οποων του γνωστο οικολγου-συγγραφα Jonathon Porritt, σχετικ με το θμα: «Χρειζεται να υπρχει μα ρωμαλα αντκρουση κθε ιδας τι τα περιβαλλοντικ προβλματα εναι κατ κποιο τρπο να παρπλευρο ζτημα ακμη και πολυτλεια μσα σε μα περοδο οικονομικς πεσης∙ τα περιβαλλοντικ θματα συνδονται ρρηκτα με τα οικονομικ»[ii].

Η στρβλωση αυτ της οικονομας εμφανζεται με απλ συλλογισμ:

α)Αν το δγμα της συνεχος ανπτυξης συνεχιστε, ττε, λαμβανομνου υπψη τι και λλες χρες αρχζουν να λειτουργον μοια με τη Δση, πως η Κνα, ττε η παραπνω καταστροφ θα επιταχυνθε ραγδαα. Αν μως το δγμα αλλξει, ττε, για να διατηρηθε ο πλοτος στα χρια αυτν που τον κατχουν, θα πρπει να περιπσουν σε κατσταση ανχειας οι υπλοιποι με απρβλεπτες συνπειες.

β)Αν λβουμε υπψη τι υπρχει μα τση για συνεχ επνδυση του κατεχομνου χρματος –του οποου η ποστητα φυσικ δεν αντιστοιχε στην πραγματικ οικονομα, συνσταται περισστερο σε ιδεατ παιχνδια με τις προσδοκες για πλοτο- θα πρπει να αναρωτηθε κανες σε τι πρκειται να επενδυθον πλον αυτ τα χρματα στην περπτωση της εξντλησης των φυσικν πρων και των εισοδημτων; Απομνουν τα εδη βασικς ανγκης και οι διοι οι νθρωποι, που σως τσι να προετοιμζονται για μα να δουλεα.

2)Σε μα ττοια κατσταση εναι σγουρο τι θα απειληθον πολεμικς συρρξεις –σως χι μνον περιφερειακς, μια και δη οι χρες του βορρ ερζουν για το ποια θα ελγχει το πρασμα της Αρκτικς μετ απ το λεισιμο των πγων. Τση εναι η ανοησα των κατ τα λλα σοβαροφανν ανθρπων που, αντ να τρομζουν με αυτ την παγκσμια αλλαγ περιβαλλοντικν ισορροπιν, θεωρον τι η αλλαγ θα συνεχιστε τσο ομαλ (σο η επιθυμα και η εξαιρετικ τους γνοια φαντασινεται) στε να λθει η ημρα που θα αποκομσουν οφλη. Αλλ η φση δεν συμμορφνεται με τις επιθυμες και τις ειδεχθες γνοιες των ανθρπων. Σε αυτ το σημεο μπορομε να αναφρουμε δο εδφια του μεγλου αμερικανο στοχαστ Ραλφ μερσον[iii]: «Οι κινητριες δυνμεις του ανθρπου στηρζονται στην υπθεση για τη διαχρονικτητα της φσης», πργμα που φανερ ξεχστηκε στα παιχνδια της εξουσας και της καλοπρασης λων ανεξαιρτως. Επσης «…(ο νθρωπος) επενεργε στον κσμο μνον με τη νησ του. Ζει μσα σ’ αυτν και κυριαρχε πνω σ’ αυτν με ελχιστη φρνηση…. Και τσι το μυαλ του αποκτηννεται και γνεται νας εγωιστς πρωτγονος».

Αν ο μερσον λεγε ττε αυτ, ραγε τι θα λεγε σμερα; Ο Ποτιν πρσμενε τι η κλιματικ αλλαγ θα μεταβλει τις παγωμνες περιοχς της χρας του σε καλλιεργσιμες[iv]. Εφτος πρε μα πρτη γεση για το τι σημανει κασωνας. Και αν κποτε πρκειται π.χ. η Σιβηρα να γνει οπωρνας, αυτ δεν πρκειται να γνει σο λοι αυτο οι πολιτικο ζουν και σως ττε στη Σιβηρα να κατοικον λλοι λαο. Ο Καναδς κνει περιπολες με το πολεμικ του ναυτικ στην Αρκτικ περιοχ προβλλοντας δικαιματα εκμετλλευσης. Οι ΗΠΑ, η Δανα και η Νορβηγα εναι επσης τοιμες για διεκδκηση. Η δε Γαλλα εμμσως συνδεται με λη αυτ το εγχερημα βοηθντας τεχνικ τη Νορβηγα και τη Ρωσσα για την ντληση αερου απ την Αρκτικ.

Ο κσμος τελικ μοιζει με να απραντο θηριοτροφεο, που δεν ακογονται οι φωνς της λογικς και της κατανησης. Και το πρβλημα εναι τι δεν υπρχουν θηριοδαμαστς, επομνως ο νθρωπος πρπει να αυτοδαμασθε. πως φανεται οι αλλαγς του κσμου στη διρκεια της ιστορας δεν διδσκουν για το τι δεν υπρχει αληθιν μονιμτητα αγαθν και εξουσας.

Αντ λης αυτς της επιπλαιης αντδρασης θα πρεπε να συζητσουν σοβαρ για το μλλον του πλαντη και να μεισουν στο ελχιστο να εξαφανσουν με αποδεξεις καλς θλησης λοι ανεξαιρτως τις στρατηγικς ισχος, στε να υπρξει μα εξομλυνση των οικονομικν διαφορν ανμεσα στα κρτη. Αυτ η εξομλυνση εναι απαρατητη, γιατ αλλοις δεν εναι δυνατν να απαιτεται απ τον επατη να παραμενει επατης στε κποιος λλος να ζει νετα. Αυτ φυσικ σημανει τρπον τιν διανομ του πλοτου, κποιον σημαντικ μερισμ, αλλ χωρς αυτν πλον η σγκρουση θα εναι ανηλες. Και μπορε οι οικονομικο προι να υστερον, μως τα πλα εναι επαρκστατα για μια μεγλη καταστροφ.

3)Φυσικ δεν εναι μνον οι πολεμικς διακρατικς συρρξεις που απειλον τον κσμο, αλλ και οι συγκροσεις στο εσωτερικ των κρατν. Δεν χει σημασα πς θα τις ονομσει κανες –ταξικς χι- σημασα χει τι δεν γνωρζει κανες πς θα εκραγε υπ μεγλη πεση το απθεμα του φβου, της μειονεξας, της καταπιεσμνης επιθυμας, της ανγκης, του φθνου, της οργς. Μλιστα θα πρπει να θεωρεται σγουρο τι η μεγλη συμπεση δεν οδηγε κατ’ ανγκην σε λογικς και πρσφορες για την ανγκη αντιδρσεις, αλλ συχν οδηγε σε εκτονσεις καταστροφικς. Και κθε εδους σγκρουση που ξεφεγει απ τη λογικ βλπτει τον πολιτισμ –αυτν που χουμε με τη βοθεια μεγλων ιστορικν μορφν, τις οποες χουμε ξεχσει θλοντας να διατηρσουμε την αυταπτη τι λο αυτ το οικοδμημα πολιτισμο εναι ετε δικ μας δημιοργημα ετε αυτονητο –που δεν εναι!

4)Οι πολιτικο, με τον τρπο της οικονομικς ανπτυξης ως «φοσκας» και με τους συνεχες δανεισμος δεν πρκειται να οδηγσουν τις χρες τους σε κποια αυτρκεια. Αποκρπτουν τα ατια της πραγματικτητας απ τις κοινωνες, για να διατηρον τις θσεις τους. Μα διαφορετικ οικονομικ ανπτυξη θα απαιτοσε σμπραξη λης της κοινωνας. Δεν μιλμε για ιδεολογικς προσκολλσεις, αλλ για απλ προσαρμογ στην ανγκη. Και πως λει ο Αρχιεπσκοπος του Καντρμπουρυ, αναφερμενος στον γκριτο καθηγητ νομικς και σμβουλο πολλν κυβερνσεων των ΗΠΑ Φλιπ Μπμπιτ «…λο και περισστερο μα κυβρνηση στηρζει τη νομιμτητ της στην ικαντητ της να ικανοποιε τις απαιτσεις των καταναλωτν και να μεγιστοποιε τις επιλογς τους –στην ικαντητ της να αναβλλει να συγκαλπτει το στοιχεο του ανεξλεγκτου…»[v]. Να σημεισουμε και πλι εδ τι η αναφορ σε απψεις δεν σημανει τι αποδεχμαστε το σνολο των θσεων αυτν που τις εκφρζουν, αλλ την αξα των περιορισμνων και συγκεκριμνων αυτν απψεων.

5)Η λη αυτ οικονομικ κατσταση θα οδηγσει σε εθνικισμος, γιατ οι λαο θα προσπαθσουν να επιρρψουν σε λλους λαος την ευθνη και να γνουν κπως αυτρκεις. Η αυτρκεια μως –αν και δεν εναι αρνητικ καθαυτ- ωστσο ταν επιχειρεται σε συνθκες οργς και φβου οδηγε σε εθνικισμος. Ωστσο δεν θα μποροσε κανες να αποκλεσει και το ενδεχμενο σε μα μεγλη κρση οικονομικ και περιβαλλοντικ (που συνδονται ρρηκτα) και στρατιωτικ να χουμε και απλεια εθνοτικν χαρακτηριστικν λγω πιθανν απρβλεπτων και ριζικν αλλαγν στην κοινωνικ συνοχ και στην ανγκη μετακνησης.

6)Οι κοινωνες θα συμπιεστον λγω της ανεργας, της λλειψης πρων και αγαθν, με αποτλεσμα τα προβλματα των ανθρπινων σχσεων να ενταθον. Αυτ επσης βλπτει την κοινωνικ συνοχ.

7)Σε ττοιες συνθκες ββαια η δημοκρατα υπ την ννοια που την γνωρζουμε (που δεν εναι ββαια πραγματικ δημοκρατα, αλλ ωστσο καλτερη απ τον πολιτικ και κοινωνικ ολοκληρωτισμ) δεν θα μπορε να υπρξει. Ο κοινοβουλευτισμς απαιτε και κποια οικονομικ ευστθεια και ευμρεια για να λειτουργσει. Η μεγλη ανιστητα δεν εγγυται τον κοινοβουλευτισμ, αλλ εξ ορισμο οτε τη δημοκρατα ως ποιτητα επιλογν ασχτως απ οργνωση. Εκτς και αν υπρξουν κατ’ εξαρεση εκπλξεις.

8) Σε αυτ το τοπο της σχσης της εξουσας με τον κσμο (ανθρπινο και μη) τα σενρια μπορον χουν πολλς εκδοχς, αλλ συνοψιστικ θα μποροσε να σκεφθε κανες τι:

Η κρση δεν μπορε παρ να χει πολυμορφα, επειδ το παγκσμιο περιβλλον εναι πολπλοκο και οι συντρχοντες παργοντες πολ σνθετοι. Οι συγκροσεις εναι αναπφευκτες και αυτο που χουν τη δναμη θα σκεφθον τρπους να διαφγουν της κρσης με τις λιγτερες απλειες.

Θα μποροσε να χρησιμοποιηθε το μοντλο της υλης εκτνωσης που λγεται εθνικισμς θρησκευτικς φονταμενταλισμς.

Επσης πως δημιοργησαν υλα και πολπλοκα οικονομικ εργαλεα για προσπορισμ κρδους, τσι θα σκεφθον και υλες διεξδους για την συμπιεσμνη συνεδηση του ανθρπου σε κρση. Εξλλου να παρμοιο εγχερημα ταν και η δημιουργα του δυτικο μοντλου ζως. μως αυτ το μοντλο τρα θα δημιουργσει πρβλημα, επειδ ταν εστιασμνο επνω ακριβς στην καταναλωτικτητα και κατοχ αγαθν που τρα πλττεται. Μα πιθαν διξοδος θα ταν η χρση μιας ψευδος ομαδικτητας, που θα γνεται εκτνωση και απσβεση των υλικν επιθυμιν μσω συγκερασμο τους με δθεν αξες –εκτς απ τις παραπνω. μως αυτς οι αξες αναπφευκτα θα εναι ανξιες λγου, οτε καν δευτερεουσες σε σχση με τις αληθινς και θεμελιδεις αξες, μως για τον αδραν μαζικ νθρωπο σως αποδειχθον αρκετς. Μα ττοια προσπθεια δη χει γνει με τη καλλιργεια της ασθησης των εργαζομνων τι ταυτζονται με τις εταιρεες που εργζονται. Αυτ εναι να κεντρικ σημεο του μνατζμεντ στον τομα διοκησης και διασφλισης ποιτητας (Total quality management).

Εναι να ψυχολογικ παιχνδι που θα ενταθε με τον καιρ και θα πρει διφορες μορφς, δεδομνου τι τα μρη της ανθρωπτητας βρσκονται σε μεγαλτερη επαφ μεταξ τους σμερα απ ,τι στο παρελθν και η ομαδικτητα εναι αναδυμενη. μως η ομαδικτητα μπορε να εξελιχθε σε μεζονα καταστροφ της ανθρωπτητας, αν οι ομδες περισυλλξουν μσα τους λο τον ατομισμ και την επιθετικτητα των μελν τους, που θα καταξινονται μσα απ την ομαδικ δναμη ενντια σε λλους (γιατ αυτ θα εναι η χρση που θα της γνει). Ττε γνονται πολ ισχυρς, αλλ δεν διαφρουν σε τποτε απ τον ατομιστ νθρωπο με την μικρτερη δναμη. Αυτ χρειζεται επεγουσα και ιδιατερη προσοχ, γιατ η ομαδικτητα εναι λλη μα ννοια που απαιτε διευκρνιση σε βθος, στε ο νθρωπος να μη συγκινεται με ανητα και στρεβλωμνα πρτυπα. Ο εθνικισμς με την αρνητικ ννοια υπρξε να ττοιο πρτυπο. Η οικογνεια σε κποιο βαθμ μερικς φορς εκφρζει να παρμοιο πρτυπο (οικογενειοκρατα, χωρισττητα, νεποτισμ) –παρ την κρα αναγκαιτητ της.

Υπρχουν ββαια και καλς ψεις, αλλ αυτ τη στιγμ δεν γνωρζουμε αν το μτρο της κατανησης του ανθρπου γι’ αυτς επαρκε για να αντιμετωπσει την κρση. Το ββαιο εναι τι θα απαιτηθε επειγντως επαναπροσδιορισμς σε βθος των αξιν της ζως, αλλοις τη θση τους θα προυν στρεβλς παρουσισεις τους. Η ζω πως και η φση δεν ανχονται κεν.

Η ομαδικτητα χει αρχικ υλη φση, εναι γεγονς της συνεδησης, μως η φση της δεν μπορε να εναι οποιουδποτε εδους φαντασωση αξας εναντωση οτε μπορε να μεταβλει μα περιορισμνη ομαδικτητα σε ρνηση της ολτητας, αλλοις θα πρκειται για να μετασχηματισμ της ατομικτητας σε σνολο πολλν ατομικοττων που θα συμπεριφρεται ατομιστικ. Η βασικ σλληψη εναι μοια με του παρελθντος, το ζτημα εναι τι μορφς θα πρει στις σημερινς συνθκες.

μως λες οι πρσφορες για την κρση λσεις περννε αναγκαστικ απ την ανθρπινη συνεδηση και την εξλιξ της και αυτ τ τελευταα εναι ννοιες που ο λεγμενος «ρεαλισμς», με τον ανταγωνισμ και την κυριαρχα του, εναι αδνατον να δεχθε ως σοβαρς αν αναφρονται σε ναν καλτερο κσμο, αλλ ωστσο χρησιμοποιον τη συνεδηση με αντστροφη, κυνικ κατεθυνση. Η γοητεα της παροδικς ισχος εναι να φντασμα που ελγχει την ανθρπινη σκψη με την ελπδα της μονιμτητας και το κρος της ικαντητας για λεγχο και καταστροφ. Επσης δημιουργε τη φαντασωση ανωτερτητας τι η ισχς εναι πραν απ τις ψυχολογικς περιπλοκς των «κοινν» ανθρπων, γιατ θεωρε ως ψυχολογα μνον το συνασθημα, εν ψυχολογικ φαινμενο εναι και η απουσα συναισθματος, η παρξη επιθυμας και λα τα φαινμενα της συνεδησης. Μλιστα στην εξουσιαστικτητα αυτ εντενονται τσο, στε ο νθρωπος αποκπτεται απ την υποκειμενικτητα του περιβλλοντος και το αντιμετωπζει μνον ως αντικεμενο, με αποτλεσμα να μην μπορε να διαβλψει τον αστθμητο παργοντα της υποκειμενικτητας των λλων. τσι πσανε ολκληρες αυτοκρατορες –αλλ η εξουσα δεν καταλαβανει. Δυστυχς οτε οι υπλοιποι νθρωποι θλουν να καταλβουν, αν και θα αναγκαστον.

Η οικονομα τελικ εναι ο καθρφτης των ανθρπινων σχσεων τσο με τον εαυτ σο και με τους λλους ανθρπους και με το μη ανθρπινο περιβλλον. Το βιβλικ «κατακυριεσατε» τη γη ερμηνεθηκε χι ως μα προσφορ βελτωσης στο πρωτγονο περιβλλον, αλλ ως μα αντικειμενικοποησ του για ανηλε χρση. Το διο συνβη και με το χρμα. Αυτ δεν εναι σχετα μεταξ τους, αλλ αποτελον το ψυχολογικ και ερμηνευτικ υπβαθρο των επιλογν μας.   

 

 

[i] Λο Τσε, Τα Τε Κινγκ, Το βιβλο του Λγου και της Φσης, εκδ. Σμλη, μεταφρ. Γ.Αλεξκης, σελ.66.

[ii] Ρουαν Γουλιαμς, Αρχιεπσκοπος του Καντρμπουρυ, Ηθικ, οικονομικ θεωρα και παγκσμια δικαιοσνη, περιοδικ Σναξη, τεχος 114- Η οικονομα σε κρση, σελ.35

[iii] Ρλφ μερσον, Η Φση, εκδ. το Ποντκι, μεταφρ. Ε.Παπαντωνου, σελ.73 και 105.

[iv] http://www.abc.net.au/science/news/stories/2007/1887303.htm The winners and losers of climate change, Alister Doyle, Reuters, Monday, 2 April 2007.

v] Ρουαν Γουλιαμς, Αρχιεπσκοπος του Καντρμπουρυ, Ηθικ, οικονομικ θεωρα και παγκσμια δικαιοσνη, περιοδικ Σναξη, τεχος 114- Η οικονομα σε κρση, σελ. 28.

  

 

Η Ιωννα Μουτσοπολου εναι Δικηγρος, μλος της Γραμματεας της ΜΚΟ ΣΟΛΩΝ. χει κνει μεταπτυχιακ σεμινρια για διοικητικ δκαιο και εκπαδευση στο Συμβολιο της Επικρατεας και την Π.Α.Τ.Ε.Σ. ΣΕΛΕΤΕ. Εναι μλος του τμματος νομικς υποστριξης του Εθνικο Συμβουλου για τους πρσφυγες , υπ την αιγδα της πατης Αρμοστεας του ΟΗΕ και μλος  της "Ελληνικς Εταιρεας Δικαου του Περιβλλοντος"

 

 

 

 

-Σχλια

/ (θα πρπει να κνετε login για να αναρτσετε νο σχλιο)

-

 

 

2009-2012 ALL ABOUT WEB ( , Web development, )