Digital Direct Democracy
   
e-mail
-
-
 
- -
  - |
 
     
-  

Απσπασμα απ το βιβλο του Βαγγλη Κλιοση,  «Η κρση του κοινοβουλευτισμο και το ατημα της μεσης Δημοκρατας».  Εκδσεις Χρστος Ε. Δαρδανς 2011

 

            Η αριστερ εναι χωρς καμα αμφιβολα – ποιος το αμφισβητε εναι ετε αμετανητος εχθρς της ετε σοβαρ ανιστρητος και τα δο μαζ – η πολιτικ δναμη που στο δετερο μισ του 19ου και στο μεγαλτερο μρος του 20ο αινα σκωσε λο το βρος των κοινωνικν αγνων για ιστητα, ανεξαρτησα και δικαιοσνη. Διεθνς, υπρξε ο κινητριος μοχλς κι ο κριος εκφραστς των περισστερων, μεγλων και μικρν, επαναστσεων που λαβαν χρα σε ολκληρο των κσμο, δνοντας θηση στις εξελξεις και κνοντας τις κοινωνες καλτερες απ ,τι ταν πριν. Στη χρα μας, ο κσμος της αριστερς ταν αυτς που πρε στις πλτες του το επικ ργο της Αντστασης στη διρκεια της γερμανικς κατοχς, ταν οι υπλοιπες πολιτικς δυνμεις, πλην ελαχστων εξαιρσεων, φυγομχησαν προτιμντας την ασφλεια και τη βολ της Μσης Ανατολς, που βυσσοδομοσαν ανηλες για την επανκτηση της εξουσας μετ το πρας της κατοχικς περιδου. Στην Ευρπη του Μεσοπολμου, που ο καπιταλισμς μετ το κραχ του 1929 δειχνε να καταρρει και το μλλον του διαγραφταν απ δυσοωνο ως καταδικασμνο, ο κομουνισμς ταν αυτς που, πως πολ εστοχα χει επισημνει ο γγλος μαρξιστς ιστορικς  Eric Hobsbawm, τον ανγκασε - του δειξε μλιστα και τον τρπο - να μεταρρυθμιστε, για να γνει τελικ στο μεταπολεμικ σκηνικ ο κυραρχος του πολιτικο παιχνιδιο. Πνω απ’ λα, μως, η αριστερ υπρξε ο φορας κθε προσπθειας για βελτωση των ρων εργασας και ζως των απανταχο εργαζομνων, βζοντας ρια στις αρπακτικς διαθσεις του κεφαλαου και πετυχανοντας με πολ κπο σπουδαες ιστορικ κατακτσεις, που στη συνεδηση των σημερινν ανθρπων αποτελον αυτονητα δικαιματα.

Ωστσο, λα αυτ αποτελον το νδοξο παρελθν της αριστερς. Γιατ παρλληλα εκτυλισσταν και το δρμα της. Το δρμα των αλλεπλληλων λαθν και των στοχων επιλογν, που προετομασαν το δαφος για την κατρρευση και την οριστικ της ττα. Η αριστερ του 20ο  αινα διακρνεται σε δο βασικ ρεματα: την παραδοσιακ κομμουνιστικ και την ανανεωτικ ρεφορμιστικ. Η μεν επιχερησε να εφαρμσει τη μαρξιστικ θεωρα, προσαρμοσμνη απ τον Λνιν αρχικ και τον Στλιν στη συνχεια στις συνθκες της μετεπαναστατικς Ρωσας – μεταπολεμικ και των ελεγχμενων απ τη Σοβιετικ νωση κρατν της ανατολικς Ευρπης – κι απτυχε. Η δε εκφρστηκε κυρως απ τη σοσιαλδημοκρατα και επνδυσε στην κενσιαν θεωρα της μικτς οικονομας και στην οικοδμηση του κρτους πρνοιας, για να υπερφαλαγγιστε μετ την κατρρευση του υπαρκτο σοσιαλισμο, το 1989, απ τη νεοφιλελεθερη πολιτικ κι οικονομικ τξη.

Η παραδοσιακ κομουνιστικ αριστερ πληρνει σμερα τις αμαρτες του υπαρκτο σοσιαλισμο, ο οποος υποσχθηκε ναν επγειο παρδεισο και μετατρπηκε σε μια κλαση ολοκληρωτισμο. Η κατρρευσ του οφελεται κυρως στο γεγονς τι, μετ την επανσταση, ποτ δεν πρασε στο επμενο απ τα προβλεπμενα εκ της μαρξιστικς – λενινιστικς θεωρας στδια. Οτε καν σε αυτ της δικτατορας του προλεταριτου, καθς αυτ αντικαταστθηκε απ την δικτατορα της κομματικς γραφειοκρατας, με αποτλεσμα να μην ρθουν ποτ λα αυτ τα στοιχεα που θα μποροσαν να αποτελσουν την εγγηση για την κοινωνικ δικαιοσνη, δηλαδ η σταδιακ απλειψη του κρτους, η πραγματικ δημοκρατα και εν τλει η αταξικ κοινωνα. Αντ’ αυτο προκυψε να κρτος – τρας που λεσε στους μλους του χιλιδες ψυχς και κυρως θρυμμτισε τα νειρα και τις ελπδες εκατομμυρων ανθρπων για ναν καλτερο και πιο δκαιο κσμο. ,τι χει απομενει σμερα απ αυτ το εγχερημα, που διαλθηκε υπ το κρτος των αντιφσεν του, εναι κποια υπολεμματα κομμουνιστικν καθεσττων και τα κομμουνιστικ κμματα που επιβινουν σε διφορες χρες του κσμου, μεταξ των οποων και η δικ μας, σε πεσμα των καιρν και της ιστορας. Οι κομμουνιστικς εξουσες που εξακολουθον να υφστανται ετε χουν ρξει πολ καπιταλιστικ νερ στο «κκκινο» κρασ τους (Κνα, Κοβα) χουν πλρως απομονωθε (Β. Κορα), διαιωνζοντας ως καρικατορα τον (αν)υπαρκτ σοσιαλισμ. σο για τα κομμουνιστικ κμματα, αυτ μοιζουν πραγματικ με απολιθματα, που απ τη μια κερδζουν τη συμπθεια για την επιμον τους να υπρχουν και να θυμζουν να ρωμαλο παρελθν, απ την λλη μως η στση τους κι η ρητορικ τους προκαλον θλψη κι απθηση. Αυτοπροσδιοριζμενα ευφημιστικ ως αντικαπιταλιστικ, αντιιμπεριαλιστικ, αντιπαγκοσμιοποιητικ (no – global) δεν εκφρζουν τποτα περισστερο απ τον απλυτο αρνητισμ. Κι ταν αρνεσαι τα πντα τσσεσαι μοιραα και χωρς σως να το καταλαβανεις υπρ της διατρησης του status quo κι ως εκ τοτου καθστασαι εκ των πραγμτων συντηρητικς. Τα εναπομεναντα κομμουνιστικ κμματα συνιστον σμερα μια συντηρητικ δναμη. να μνο δεγμα του συντηρητισμο τους και της στρεβλτητας της παρξς τους συνιστ το γεγονς τι, εν η μαρξιστικ θεωρα πνω στην οποα βασζονται υπρξε πρτα και πνω απ λα διεθνιστικ, αυτ σμερα οχυρνονται πσω απ ναν αντιδραστικ και φοβικ εθνικισμ τοπικισμ, υπ το κρτος του πανικο που τους προκαλε η καλπζουσα παγκοσμιοποηση του καπιταλισμο κι η αδυναμα τους να κατανοσουν τις εξελξεις, καθς αναλουν την πραγματικτητα του 21ου αινα με θεωρητικ κι ιδεολογικ εργαλεα του 19ου. Ο διος ο Μαρξ δε θα το κανε ποτ αυτ.

Η ανανεωτικ ρεφορμιστικ αριστερ απ την λλη παρουσιζει μεν ευελιξα στην πολιτικ της συμπεριφορ, ποικιλα στις προτσεις της και προοδευτικτητα στην ρητορεα της, αλλ της λεπουν ο προσανατολισμς, η πολιτικ ταυττητα κι η αποτελεσματικτητα. πως χαρακτηριστικ παρατηρε ο Massimo L. Salvadori: «Κανες δεν μπορε να κλεσει τα μτια μπρος στο γεγονς τι επιβινει μια σοσιαλιστικ Διεθνς, υπρχει να ευρωπακ σοσιαλιστικ Κμμα , δρουν στον κσμο πολυριθμα σοσιαλιστικ κμματα, αλλ τι πλουν λα σε μια αββαιη θλασσα, στη δυσκολα να επεξεργαστον στρατηγικς, προγρμματα διακυβρνησης που να δνουν μια ξεχωριστ φυσιογνωμα, εν ολγοις να παρουσισουν μια ιδεολογικ και πολιτικ φυσιογνωμα ευδικριτη»[1]. Με λλα λγια, οι προτσεις της ρεφορμιστικς αριστερς εναι κατ καννα εηχες μεν αλλ στην ουσα αμχανες, γενικς, αφηρημνες και στην πλειοντητ τους ανεφρμοστες: κινηματισμς, νο δημοκρατικ συμβλαιο, ανπτυξη με κοινωνικ συνοχ κι νευ κστους – πς ραγε μπορε να γνει αυτ; -, νοιγμα στους λαος του Ντου, οικολογα – αυτ πια χει γνει το φρμακο για λες τις αρρστιες κι να καλ λλοθι προοδευτισμο -, πολιτικ συμμετοχ, κοινωνικ προστασα, αλληλεγγη, συλλογικ δρση, πλουραλισμς, πολυσυλλεκτικτητα. Πσω μως απ αυτ την ελκυστικ φρασεολογα κρβεται μια αλθεια πολ σκληρ για το αριστερ κνημα και κυρως για τα εκατομμρια των ανθρπων που επνδυσαν και εξακολουθον να επενδουν τις ελπδες τους σ’ αυτ. Η σοσιαλδημοκρατα, η πρωτεουσα κφραση της ανανεωτικς αριστερς, χει σχεδν ολοκληρωτικ αφομοιωθε απ τον φιλελευθερισμ – σε βαθμ μλιστα που χει κνει πολλος πολιτικος στοχαστς να μιλον, χι δικα, για «σοσιαλφιλελευθερισμ» -, εφσον αποδχεται νευ ουσιαστικν ρων τους δο πυλνες του, την ελεθερη αγορ και τον κοινοβουλευτισμ. Η αφομοωση αυτ επιβεβαινεται στην πρξη τσο απ τις διφορες κυβερνητικς συμπρξεις των δο πολιτικν χρων (Γερμανα) σο κι απ την αδυναμα των αντστοιχων κομμτων να αναδεξουν τις μεταξ τους διαφορς στις προεκλογικς τους εκστρατεες, προκαλντας αμηχανα και αποστροφ ακμη στους εκλογες τους.

Η αριστερ στο σνολ της, μετ το 1989, μοιζει να χει αποδεχθε τη μορα της κι χει υιοθετσει μια αμυντικ στση ναντι των πολιτικν της αντιπλων. Αναλνεται σε θεματικς διεκδικσεις χωρς ιδιατερα αποτελσματα εκλιπαρε για ψφους διαμαρτυρας, απλ για να βρσκεται στο πολιτικ προσκνιο, χωρς καννα σχδιο και καμα προοπτικ, εν ταυτχρονα υποφρει απ τη μνιμη ασθνει της, αυτ της πολυδισπασης και του φατριασμο. Αυτ η σταθερ εκφυλιστικ της πορεα τα τελευταα εκοσι σχεδν χρνια χει, κατ τη γνμη μας, δο κριες αιτες, μια υποκειμενικ και μια αντικειμενικ. Η πρτη επιδρ σε ψυχολογικ κυρως εππεδο κι χει να κνει με την ηττοπθεια και την αμηχανα που προκλεσε η κατρρευση του κομμουνιστικο συστματος στη Σοβιετικ νωση και τους δορυφρους της. Η δετερη, η αντικειμενικ, σχετζεται με το πολιτισμικ λμα που συντελστηκε, την δια περοδο, απ την βιομηχανικ στη μεταβιομηχανικ κοινωνα , πως διαφορετικ ονομστηκε, με την «επανσταση του υλου», η οποα καθτι γννημα του καπιταλισμο δεν αναλθηκε γκαιρα και σωστ απ την αριστερ, με αποτλεσμα αυτ να μενει ουραγς των εξελξεων. Εν απ καταβολς της διακρυττε τι σκοπς της ταν να αλλξει τον κσμο, ο κσμος λλαξε χωρς αυτ. τσι, σ’ αυτ το νο περιβλλον της γνσης, της επικοινωνας και της αχαλνωτης αγορς, η αριστερ χει μενει ναυδη, χωρς σοβαρ εναλλακτικ πρταση για τη διρθρωση της οικονομας, την οργνωση της κοινωνας και το ρλο της πολιτικς. Αυτ ακριβς το κεν οφελει η αριστερ να γεμσει, για να ξαναποκτσει σρκα κι οστ το κνημ της και να διεκδικσει ναν ουσιαστικ ρλο στο πολιτικ στερωμα, δνοντας εκ νου ελπδες στα εκατομμρια των ανθρπων που μισον τον καπιταλισμ και τα εξουσιαστικ του μοντλα, αλλ δε βλπουν οτε τρπο οτε στχο για να τον πολεμσουν.

Διανοητς πως ο Alain Touraine κι ο Anthony Giddens βλπουν τη λση στα κινματα βσης, στις μη κυβερνητικς οργανσεις, στην «κοινωνα των πολιτν». λα αυτ, μως, πως αναλουμε σε λλη εντητα, δεν αποτελον παρ να αξιοθρνητο συνονθλευμα σο δε συντονζονται μπροστ σε ναν σαφ, ξεκθαρο κι ελκυστικ στχο. νας ττοιος στχος εναι, κατ την πεποθησ μας, η μεση δημοκρατα. Το πρασμα της εξουσας απ τους επαγγελματες της πολιτικς και τους κατχοντες την οικονομικ δναμη χορηγος τους στο πραγματικ υποκεμενο της δημοκρατας, δηλαδ τους πολτες, συνιστ πολιτικ στχο που η διεκδκησ του μπορε να δσει στην αριστερ τη χαμνη της αγλη κι αξιοπιστα. Εδ και δεκαετες, τεχνηντως, τα κμματα λου του πολιτικο φσματος καλλιεργον εμφατικ το δλημμα «καπιταλισμς σοσιαλισμς», γιατ αυτ βοηθ στη διαινιση του ισχοντος πολιτικο συστματος, στο οποο αυτ ετε εναλλσσονται στην εξουσα, ετε δικαιολογον την παρξ τους και τις μικροεξουσες τους μονμως αντιπολιτευμενα. Το πραγματικ δλημμα, λοιπν, εναι «αντιπροσωπευτικ μεση δημοκρατα» κι η αριστερ, χι τσο των κομμτων και των επαγγελματιν του συνδικαλισμο αλλ της κοινωνας, πρπει να πρει θση απναντι σ’ αυτ, αν θλει να χει λγο παρξης. Το πρτο δλημμα εναι οικονομικς κυρως υφς, εν το δετερο πολιτικς. Επιτλους, ας επικρατσει η πολιτικ. Αν αυτ συμβε, ττε αργ γργορα η οικονομα θα τεθε υπ τον λεγχ της, αντιστρφοντας τη σημεριν κατσταση. Και σε συνθκες μεσης δημοκρατας τον λεγχο αυτ θα τον ασκον οι πολτες, πργμα που απ μνο του εγγυται τι η κατανομ του πλοτου θα εναι δημοκρατικτερη, ορθολογικτερη και δικαιτερη. Αν ο 19ος κι ο 20ς αινας χαρακτηρστηκαν απ την εσοδο των μαζν στην πολιτικ, ο 21ος χει λες τις προποθσεις να αναδειχθε σε αινα της εισδου του πολτη στην πολιτικ. Εδ ακριβς βρσκεται και το μεγλο συγκριτικ πλεονκτημα της μεσης δημοκρατας: συνδυζει τις αξες του ατομικτητας και της συλλογικτητας, εκε που ο καπιταλισμς αποθενει την πρτη κι ο σοσιαλισμς κνει πανκεια τη δετερη. Πιστεουμε ακρδαντα τι η μεση δημοκρατα μπορε να γνει το νο μεγλο πρταγμα και ο στρατηγικς στχος της αριστερς, που θα τη βγλει απ τα αδιξοδα στα οποα την οδγησε ο μαρξισμς και κυρως οι μεταλλξεις του (λενινισμς, σταλινισμς, νεομαρξισμς κλπ.).

 

Ο Βαγγλης Κλιοσης σποδασε Ιστορα  και εργζεται ως φιλλογος στη δημσια δευτεροβθμια εκπαδευση.  χει εκδσει μια ποιητικ συλλογ ("Ακροβασες", Εκδσεις ψιλον, 1991), μια συλλογ διηγημτων ("μηρος εταρας", Εκδσεις Καστανιτη, 1997), να μυθιστρημα ("Και τρα τι θα γνουμε χωρς τρομοκρτες, Εκδσεις Καστανιτη, 2006). Επσης, χει συγγρψει σχολικ βοηθματα για τα μαθματα της Φιλοσοφας και της Ιστορας. Εναι μλος του Συνδσμου των Φλων της ΨΑΔ                                      



[1] Απ ρθρο του Massimo L. Salvadori με ττλο «Γιατ ο σοσιαλισμς δεν μπορε να πεθνει», το οποο δημοσιετηκε στο πλασιο πολιτικο διαλγου που νοιξε απ τις στλες της ιταλικς εφημερδας Lα Republica τον Αγουστο και το Σεπτμβριο του 2006 με τη συμμετοχ πολιτικν και διανοουμνων (Πηγ: www.politicaldialogue.gr/dialoguerepubblica/index.html). 

                                   

 

-Σχλια

   
...

: . . / : 03/12/2011 17:38:50

να αξιλογο κεμενο που με θρρος και ορθολογικ επιχειρματα αναδεικνει το μεγαλτερο πρβλημα της εποχς μας· την χρεοκοπα των πολιτικν συστημτων και την επικαιροποηση του ιστορικο ερωτματος που διατπωσε ο Λνιν τον περασμνο αινα:

 «Και τρα τι κνουμε ; Μια επανσταση ; Σηκνουμε τα χρια ψηλ και περιμνουμε τη λτρωση απ κποιο νο  μεσσα ;»

Η απντηση του συγγραφα εναι και σαφς και τεκμηριωμνη:

Αναγεννομε το πολτευμα της αληθινς Δημοκρατας, της μεσης Δημοκρατας,  αξιοποιντας τις δυναττητες της ψηφιακς τεχνολογας και προσαρμζοντας τους θεσμος στα δεδομνα του 21ου αινα.

   
...

: . / : 03/12/2011 17:41:00

το απσπασμα απο το βιβλο του κυρου Κλιοση, το βρσκω κρως εξαιρετικ, επκαιρο και συμππτει με την κρση που ζει η χρα μας εδ και ενμισι χρνο.Στην ουσα χουμε κρση αξιν, ιδανικν και παρακμς του πολιτικο μας σκηνικο, να σπιο εδ και δεκαετες πολιτικ σστημα που οδγησε και βθισε τη ρα μας στο απλυτο σκοτδι, κεν απο το οποο προσπαθομε να βγομε,πργμα εξαιρετικ δσκολο.Εμες οι διοι ως λληνες θα πρπει να ξυπνσουμε και να εδραιωθομε.Πρπει να προυμε την κατσταση στα χρια μας και να ζητσουμε τα κεκτημνα.Ελπζω και εχομαι ειλκριν ταν συμβε αυτ να μην εναι πια αργ για κθε εδους αλλαγ.

/ (θα πρπει να κνετε login για να αναρτσετε νο σχλιο)

-

 

 

2009-2012 ALL ABOUT WEB ( , Web development, )